<Hit 1481 of 2965

>

p1

Wentelende = dat is een wentelende van een manneke ‘t en ligt nooit gerust in zijn bedde. (R)[1]

Bestaan staan = dat is een elshaagske die nog al bestaan staat (jeugdig en schone in zijn hout) (R)[2]

Plakmes = ‘k was een danig plakmes over 20 jaar (van een vrouwmens die het water had en dikke was, willende beteekende dat zij vroeger dinne van buike was) (R)[3]

Verkremmeld = in ‘t nauwe; zij zitten danig verkremmeld op dien zolder (R)[4]

p2

Annotations

[1] G. Gezelle, Zantekoorn. Wentel-Ende. In: Loquela: 7 (Hooimaand 1887) 3, p.24: ”Wentel-ende , het. = Wentelend mensch. - Dat is e wentel-ende, 't en ligt nooit stille in z'n bedde! Geh. Ruddervoorde.“
[2] G. Gezelle, Zantekoorn. Bestaan. In: Loquela: 7 (Pietmaand 1887) 5, p.34: ”bestaan = Jeugdig, schoone van hout-, tak- ofte kruidgewas. — Die elshage staat nog al bestaan. Dat koorn en is niet genoeg bestaan, 't en staat niet dikke genoeg. Geh. Ruddervoorde.”
[3] G. Gezelle, Zantekoorn. Plakmes. In: Loquela: 7 (Bamesse 1887) 6, p.46: ”plakmes , het. = Troffel, truffel, plakkers truweel; bij vergelijkinge een lijveloos, schaars gebuikt mensen. - Eene vrouwe lag dikke van het water, ”en-ja, ze was 'n danig plakmes, over twintig jaar!“ Geh. Ruddervoorde.”
[4] G. Gezelle, Zantekoorn. Verkremmelen. In: Loquela: 7 (Pietmaand 1887) 5, p.40: “Verkremmelen, verkremmelde, verkremmeld. = te geweldig kremmen, pramen, prommen, bijeen duwen, stoppen. - Die arme man, zijne vrouwe en zijne zeven kinders, ze zitten te danig verkremmeld op dien zoldere. Geh. Ruddervoorde.”
sr = strBrunserade ?BruinstrateProfessorprofester friesch

Register

Correspondents - persons

NameDepla, Alfons
Dates° Ruddervoorde, 16/06/1860 - ✝ 's- Gravenhage, 14/10/1924
SexMannelijk
Occupationarts; provincieraadslid; redacteur; auteur
ResidenceNederland
BioAlfons Depla werd geboren te Ruddervoorde 16 juni 1860. Hij liep school in het Sint-Jozefscollege te Tielt en was er actief in de flamingantische lettergilde. In 1878 begon hij zijn studies geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij promoveerde er in 1884 tot doctor in de geneeskunde. Als student richtte hij in 1879 een toneelgroep, de Leuvense Spelersgilde, op. Hij was betrokken bij de oprichting van de Westvlaamse Club, was lid van 'Met Tijd en Vlijt' en van het Davidsfonds. Hij was betrokken bij de stichting van tijdschriften zoals Kwaepenninck, De Tassche (1881) en Onze Vlaamsche Wekker (1882). Verder was hij ook actief bij de almanak 't Manneke uit de Mane. Hij was lid van 'De Swighende Eede', het geheime genootschap rond Hugo Verriest en eerst redactielid en later uitgever (1898-1907) van De Vlaamsche Vlagge. Hij was medeoprichter en penningmeester van het 'West-Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond '(1886) en schreef als auteur in Dietsche Warande en Belfort en De Nieuwe Tijd. Hij was één van de stichters van het tijdschrift Biekorf, waarvoor hij ook artikels schreef. Op professioneel vlak vestigde hij zich als arts te Kortrijk. Samen met chirurg Emiel Lauwers stichtte hij in 1888 de Sint-Antoniuskliniek, een privéinstelling met lekenzusters. In 1891 huwde Alfons met Helena Maria Dutoit uit Wevelgem. Zij stierf in het kraambed bij de geboorte van hun vierde kind op 3 juni 1896. Het meisje werd naar haar moeder Maria Helena genoemd. Het echtpaar woonde toen in de Doornijkstraat (Doornikstraat) te Kortrijk. Depla was sociaal geëngageerd en stichtte in Kortrijk samen met zijn vriend Edouard De Gryse de Kortrijkse Gilde der Ambachten, de basis van de christelijke arbeidersbeweging. Als politicus zetelde hij in de provincieraad voor de arbeidersvleugel van de katholieke partij (1894-1900). Voor zijn activiteiten tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij na de oorlog bij verstek ter dood veroordeeld. Hij was ondertussen naar Nederland gevlucht. Depla overleed te 's-Gravenhage op 14 oktober 1924.
Links[wikipedia], [dbnl]
Relation to Gezellemedestichter van Biekorf
Sources https://nevb.be/index.php?title=Depla,_Alfons&mobileaction=toggle_view_desktop
NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]

Sender

NameDepla, Alfons
Dates° Ruddervoorde, 16/06/1860 - ✝ 's- Gravenhage, 14/10/1924
SexMannelijk
Occupationarts; provincieraadslid; redacteur; auteur
ResidenceNederland
BioAlfons Depla werd geboren te Ruddervoorde 16 juni 1860. Hij liep school in het Sint-Jozefscollege te Tielt en was er actief in de flamingantische lettergilde. In 1878 begon hij zijn studies geneeskunde aan de Katholieke Universiteit Leuven. Hij promoveerde er in 1884 tot doctor in de geneeskunde. Als student richtte hij in 1879 een toneelgroep, de Leuvense Spelersgilde, op. Hij was betrokken bij de oprichting van de Westvlaamse Club, was lid van 'Met Tijd en Vlijt' en van het Davidsfonds. Hij was betrokken bij de stichting van tijdschriften zoals Kwaepenninck, De Tassche (1881) en Onze Vlaamsche Wekker (1882). Verder was hij ook actief bij de almanak 't Manneke uit de Mane. Hij was lid van 'De Swighende Eede', het geheime genootschap rond Hugo Verriest en eerst redactielid en later uitgever (1898-1907) van De Vlaamsche Vlagge. Hij was medeoprichter en penningmeester van het 'West-Vlaams Oud-Hoogstudentenverbond '(1886) en schreef als auteur in Dietsche Warande en Belfort en De Nieuwe Tijd. Hij was één van de stichters van het tijdschrift Biekorf, waarvoor hij ook artikels schreef. Op professioneel vlak vestigde hij zich als arts te Kortrijk. Samen met chirurg Emiel Lauwers stichtte hij in 1888 de Sint-Antoniuskliniek, een privéinstelling met lekenzusters. In 1891 huwde Alfons met Helena Maria Dutoit uit Wevelgem. Zij stierf in het kraambed bij de geboorte van hun vierde kind op 3 juni 1896. Het meisje werd naar haar moeder Maria Helena genoemd. Het echtpaar woonde toen in de Doornijkstraat (Doornikstraat) te Kortrijk. Depla was sociaal geëngageerd en stichtte in Kortrijk samen met zijn vriend Edouard De Gryse de Kortrijkse Gilde der Ambachten, de basis van de christelijke arbeidersbeweging. Als politicus zetelde hij in de provincieraad voor de arbeidersvleugel van de katholieke partij (1894-1900). Voor zijn activiteiten tijdens de Eerste Wereldoorlog werd hij na de oorlog bij verstek ter dood veroordeeld. Hij was ondertussen naar Nederland gevlucht. Depla overleed te 's-Gravenhage op 14 oktober 1924.
Links[wikipedia], [dbnl]
Relation to Gezellemedestichter van Biekorf
Sources https://nevb.be/index.php?title=Depla,_Alfons&mobileaction=toggle_view_desktop

Recipient

NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]

Place

NameRuddervoorde
SettlementOostkamp

Name - place

NameRuddervoorde
SettlementOostkamp

Index terms

Correspondents - persons

Depla, Alfons
Gezelle, Guido

Name - place

Ruddervoorde

Place

Ruddervoorde

Recipient

Gezelle, Guido

Sender

Depla, Alfons

Titlexx/[06?/1887], Ruddervoorde, [Alfons Depla] aan [Guido Gezelle]
EditorMiet Hubrechts
PrincipalEls Depuydt
Funder Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief); Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren); Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen); Guido Gezellegenootschap
PublisherGuido Gezellearchief, KANTL/CTB
Publication PlaceBrugge, Gent
Publication Date2025
Availability Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.
DisclaimerDe editie van de Guido Gezellecorrespondentie is het resultaat van een samenwerkingsproject met vrijwilligers. De databank is in opbouw, aanvullingen en opmerkingen kunnen gemeld worden aan els.depuydt@brugge.be.
Meer informatie over het vrijwilligersproject is te vinden op gezelle.be.
CitingMiet Hubrechts, Depla Alfons aan Gezelle Guido, Ruddervoorde (Oostkamp), xx/[06?/1887]. In: GezelleBrOn, Wetenschappelijke editie van de correspondentie van Guido Gezelle. 2025 Available from World Wide Web: link .
Sender[Depla, Alfons]
Recipient[Gezelle, Guido]
Date Sentxx/[06?/1887]
Place SentRuddervoorde (Oostkamp)
AnnotationJaartal en maand gereconstrueerd op basis van de publicatie in Loquela; maand onzeker; plaats gereconstrueerd op basis van de brieftekst; adressant gereconstrueerd op basis van het handschrift ; adressaat gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens.
Published inZantekoorn. Wentel-Ende / door G. Gezelle. - In: Loquela. - Jrg. 7 (Hooimaand 1887) nr. 3, p.24; Zantekoorn. Bestaan / door G. Gezelle . In: Loquela. - Jrg.7 (Pietmaand 1887) nr.5, p.34; Zantekoorn. .Plakmes / door G. Gezelle In: Loquela. - Jrg.7 (Bamesse 1887) nr.6, p.46; Zantekoorn. Verkremmelen / door G. Gezelle. - In: Loquela. - Jrg.7 (Pietmaand 1887) nr.5, p.40
Physical Description
Support Material 1 enkel vel, 100 mm x 132 mm
papier, wit
papiersoort: 2 zijden beschreven, inkt
Condition fragment: vorig vel en onderkant van vel ontbreken
Lay-out rouwpapier
watermerk: fragment van afbeelding
Additions op zijde 2 links: taalkundige notities: sr = str // Brunserade ? // Bruinstrate // Professor // profester friesch (inkt, verticaal, hand G.G.); zijde 1 met inkt doorgehaald en stukken tekst doorgehaald
Manuscript Identification
CountryBelgië
PlaceBrugge
RepositoryGuido Gezellearchief
ID Gezelle Archive3623, S fiche 41
Library recordhttps://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.17400
Content Description
IncipitWentelende = dat is een wentelende van
Summary taalkunde: woorden voor Gezelle uit Ruddervoorde voor Loquela
Text Typebrief
LanguagesNederlands
De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.
De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.
Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.
Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.