<Hit 605 of 2965

>

[09/10/1876], Kortrijk, [Guido Gezelle] aan Albrecht Rodenbach

Index terms

Facsimiles


p1
Myn Eerzamen Heer
M Albrecht Rodenbach
Student tot Leuven
 
p2
Geloofd zij Jesus-Christus. Amen!
+
Ter zaliger gedachtenisse
Van vrouw
Julie-Marie Derouck,
echtgenoote van
Charles-Louis Cool
Die geboren te Deerlijk, op den 8 Maarte ‘t
Jaar O.H. 1844,
Te Kortrijk in den Heer overleed op den 7 October ‘t jaar O.H. 1876.
R.I.P.

Ach, 't bitter leven is zoo kort![1]
Van als het kind geboren wordt
Tot dat het sterft, een stond is ‘t maar,
Al duurde 't leven honderd jaar.
Ik stierf, na lang geleden pijn;
‘k En mochte ik niet genezen zijn!
Ofschoon ik, Moeder welbemind,
Ofschoon ik, Vrouwe, man en kind
Zoo geren, ach, zoo geren zag,
Hij kwam de bitt’re stervensdag!
Ik leef nogtans en derf nooit meer
Dat leven, dat in God den Heer,
De doop mij gaf, de dood mij bracht,
En dat u, man en kind, verwacht.
Vaarwel, vaarwel! wij scheiden maar
Voor korten tijd: vaarwel tot daar!

Heilige Maria, Moeder Gods, bid voor ons arme zondaars, nu en in de ure van onze dood. Amen!

Mehaniekdrukkerij van Vermaut-Grafmeyer, te Kortrijk.

Annotations

[1] Guido Gezelle liet de tekstzijde van het bidprentje afdrukken op een briefkaart om aan beperkte kring rond te sturen. Adolf Duclos nam het op in Rond den Heerd van 4 oktober 1876 onder de titel ‘Op het doodsanctje van eene jonge moeder’ (p.376). Gezelle publiceerde het in zijn eerstvolgende editie van Kerkhofblommen (1878).
1
2

Register

Correspondents - persons

NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
NameRodenbach, Albrecht; Berten; De selscuttere
Dates° Roeselare, 27/10/1856 - ✝ Roeselare, 23/06/1880
SexMannelijk
Occupationschrijver; dichter
BioAlbrecht Rodenbach was een schrijver en dichter die geboren werd in Roeselare op 27 oktober 1856. Hij genoot zijn opleiding aan in het kleinseminarie van Roeselare en was er in 1867 leerling aan de section préparatoire waar hij Gustaaf Flamen als priester-leraar had. Hij was van 1870 tot 1878 leerling van de humaniora, waar hij deel uitmaakte van de ‘wonderklasse’ van Hugo Verriest, oud-leerling van Gezelle. In 1875 ontstond er op school grote ophef toen de leerlingen tijdens een feest ter ere van de superior geen toestemming kregen om Rodenbachs lied ‘Het Lied Der Vlaamsche Zonen’, ook bekend als ‘De Blauwvoet’ voor te dragen. Het verbod leidde tot een studentenprotest tegen het anti-Vlaamse schoolbeleid dat bekendstaat als de ‘Groote Stooringe’. Met zijn gedicht startte hij een studentenbeweging genaamd de Blauwvoeters die gedichten en teksten publiceerden om Vlaamsgezindheid te promoten. Hieruit volgde onder meer het tijdschrift "De Vlaamsche Vlagge". De Blauwvoeterij vloog over naar Leuven toen Rodenbach en zijn klasgenoten er in 1876 gingen studeren. Rodenbach was erg actief in het studentenleven. Zo was hij medestichter van dagblad "Het Pennoen" en de "Vlaamsche Studentenbond". Daarnaast was hij lid van de Sint-Tillogilde en de toneelvereniging de Sint-Jansgilde. Later verminderde zijn engagement echter en spendeerde hij meer aandacht aan zijn literaire werken. Op 23 juni 1880 kwam hij op slechts 23-jarige leeftijd in zijn geboortestad te overlijden aan tuberculose. Na zijn dood groeide Rodenbach uit tot een icoon van de Vlaamse Studentenbeweging en Roeselare. In 1909 werd daar als eerbetoon een standbeeld van hem onthuld.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
SourcesB. De Leeuw, P. De Wilde, K. Verbeke, e.a., De briefwisseling van Guido Gezelle met de Engelsen. 1854-1899. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1991, dl.III; https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/rodenbach-albrecht#roeselare-en-de-groote-stooringe

Sender

NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]

Recipient

NameRodenbach, Albrecht; Berten; De selscuttere
Dates° Roeselare, 27/10/1856 - ✝ Roeselare, 23/06/1880
SexMannelijk
Occupationschrijver; dichter
BioAlbrecht Rodenbach was een schrijver en dichter die geboren werd in Roeselare op 27 oktober 1856. Hij genoot zijn opleiding aan in het kleinseminarie van Roeselare en was er in 1867 leerling aan de section préparatoire waar hij Gustaaf Flamen als priester-leraar had. Hij was van 1870 tot 1878 leerling van de humaniora, waar hij deel uitmaakte van de ‘wonderklasse’ van Hugo Verriest, oud-leerling van Gezelle. In 1875 ontstond er op school grote ophef toen de leerlingen tijdens een feest ter ere van de superior geen toestemming kregen om Rodenbachs lied ‘Het Lied Der Vlaamsche Zonen’, ook bekend als ‘De Blauwvoet’ voor te dragen. Het verbod leidde tot een studentenprotest tegen het anti-Vlaamse schoolbeleid dat bekendstaat als de ‘Groote Stooringe’. Met zijn gedicht startte hij een studentenbeweging genaamd de Blauwvoeters die gedichten en teksten publiceerden om Vlaamsgezindheid te promoten. Hieruit volgde onder meer het tijdschrift "De Vlaamsche Vlagge". De Blauwvoeterij vloog over naar Leuven toen Rodenbach en zijn klasgenoten er in 1876 gingen studeren. Rodenbach was erg actief in het studentenleven. Zo was hij medestichter van dagblad "Het Pennoen" en de "Vlaamsche Studentenbond". Daarnaast was hij lid van de Sint-Tillogilde en de toneelvereniging de Sint-Jansgilde. Later verminderde zijn engagement echter en spendeerde hij meer aandacht aan zijn literaire werken. Op 23 juni 1880 kwam hij op slechts 23-jarige leeftijd in zijn geboortestad te overlijden aan tuberculose. Na zijn dood groeide Rodenbach uit tot een icoon van de Vlaamse Studentenbeweging en Roeselare. In 1909 werd daar als eerbetoon een standbeeld van hem onthuld.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
SourcesB. De Leeuw, P. De Wilde, K. Verbeke, e.a., De briefwisseling van Guido Gezelle met de Engelsen. 1854-1899. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1991, dl.III; https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/rodenbach-albrecht#roeselare-en-de-groote-stooringe

Place

NameKortrijk
SettlementKortrijk

Name - person

NameRodenbach, Albrecht; Berten; De selscuttere
Dates° Roeselare, 27/10/1856 - ✝ Roeselare, 23/06/1880
SexMannelijk
Occupationschrijver; dichter
BioAlbrecht Rodenbach was een schrijver en dichter die geboren werd in Roeselare op 27 oktober 1856. Hij genoot zijn opleiding aan in het kleinseminarie van Roeselare en was er in 1867 leerling aan de section préparatoire waar hij Gustaaf Flamen als priester-leraar had. Hij was van 1870 tot 1878 leerling van de humaniora, waar hij deel uitmaakte van de ‘wonderklasse’ van Hugo Verriest, oud-leerling van Gezelle. In 1875 ontstond er op school grote ophef toen de leerlingen tijdens een feest ter ere van de superior geen toestemming kregen om Rodenbachs lied ‘Het Lied Der Vlaamsche Zonen’, ook bekend als ‘De Blauwvoet’ voor te dragen. Het verbod leidde tot een studentenprotest tegen het anti-Vlaamse schoolbeleid dat bekendstaat als de ‘Groote Stooringe’. Met zijn gedicht startte hij een studentenbeweging genaamd de Blauwvoeters die gedichten en teksten publiceerden om Vlaamsgezindheid te promoten. Hieruit volgde onder meer het tijdschrift "De Vlaamsche Vlagge". De Blauwvoeterij vloog over naar Leuven toen Rodenbach en zijn klasgenoten er in 1876 gingen studeren. Rodenbach was erg actief in het studentenleven. Zo was hij medestichter van dagblad "Het Pennoen" en de "Vlaamsche Studentenbond". Daarnaast was hij lid van de Sint-Tillogilde en de toneelvereniging de Sint-Jansgilde. Later verminderde zijn engagement echter en spendeerde hij meer aandacht aan zijn literaire werken. Op 23 juni 1880 kwam hij op slechts 23-jarige leeftijd in zijn geboortestad te overlijden aan tuberculose. Na zijn dood groeide Rodenbach uit tot een icoon van de Vlaamse Studentenbeweging en Roeselare. In 1909 werd daar als eerbetoon een standbeeld van hem onthuld.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
SourcesB. De Leeuw, P. De Wilde, K. Verbeke, e.a., De briefwisseling van Guido Gezelle met de Engelsen. 1854-1899. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1991, dl.III; https://encyclopedievlaamsebeweging.be/nl/rodenbach-albrecht#roeselare-en-de-groote-stooringe
NameVermaut, Félix Aloise
Dates° Kortrijk, 18/05/1825 - ✝ Kortrijk, 17/04/1882
SexMannelijk
Occupationdrukker
BioFelix Aloisius Vermaut werd geboren te Kortrijk op 18 mei 1824 als zoon van Pierre Francois Vermaut en Reine Constance Seys. Op 18 augustus 1852 trad hij in het huwelijk met Marie Louise Grafmeyer. Het echtpaar kreeg minstens twee kinderen: Jules François Vermaut (geboren op 13 juni 1853), en Célina Maria Vermaut (geboren in 1858). Hij was een uitgever en drukker gevestigd in Kortrijk, Steenpoort 19. Actief vanaf 1854, drukte hij administratief drukwerk voor de Stad Kortrijk en stond hij bekend als uitgever van verschillende katholieke opiniebladen, zoals het Weekblad van Kortryk, L’Union de Courtrai, en De Vryheid waaraan Gezelle meewerkte vanaf 1874. Hij drukte ook verschillende bidprentjes met teksten van Gezelle. Felix bleef actief in de drukkerij tot hij ziek werd en overleed op 17 april 1882 in Kortrijk. Zijn zoon Jules Vermaut zette het bedrijf verder.
SourcesGeneanet
NameDerouck, Julie Marie
Dates° Deerlijk, 08/03/1844 - ✝ Kortrijk, 07/10/1876
SexVrouwelijk
Occupationnaaister
BioJulie Marie Derouck werd geboren in Deerlijk op 8 maart 1844 als dochter van klompenmaker Jean Baptiste Derouck en Scholastique Renier. Ze trouwde in haar geboortedorp op 10 augustus 1868 met Charles-Louis Cool. Bij haar vroegtijdig overlijden op 32-jarige leeftijd te Kortrijk op 7 oktober 1876, schreef Guido Gezelle een gelegenheidsgedicht, “Ach, ‘t bitter leven is zo kort”, dat op haar bidprentje gepubliceerd werd.
Relation to Gezelleonderwerp van gelegenheidsgedicht
Sources https://agatha.arch.be/data/images/516/516_9999_999_1071295_000/0_0271
NameCool, Charles Louis
Dates° Mespelare, 17/10/1838 - ✝ Rijsel, 01/06/1922
SexMannelijk
Occupationknecht; arbeider
BioCharles Louis Cool werd geboren in Mespelare als zoon van Bernardus Cool en Maria Albertina Dewandeleir. Hij trouwde op 10 augustus 1868 in Deerlijk met Julie Marie Derouck. Zij kregen samen een kind dat echter doodgeboren was en overleed te Kortrijk op 25 oktober 1870. Charles Louis werd weduwnaar toen zijn vrouw overleed op 7 oktober 1876. Kort daarna trouwde hij nogmaals met Emma Vliege. Cool stierf in Rijsel op 1 juni 1922.
Sources https://agatha.arch.be/data/acts/HUWVL2_HUWVL_00078902; https://agatha.arch.be/data/acts/Visu-516_9999_999_1073956_000_D_0097-00000135

Name - place

NameDeerlijk
SettlementDeerlijk
NameKortrijk
SettlementKortrijk
NameLeuven
SettlementLeuven

Title - poem by Guido Gezelle

TitleAch, ' t bitter leven is zoo kort
PublicationZielgedichtjes (Verzameld dichtwerk, deel I), p. 316

Title - work by Guido Gezelle

TitleKerkhofblommen (Kerkhofbloemen)
Links[gezelle.be]
TitleRond den Heerd. Een leer-en leesblad voor alle lieden.
Links[gezelle.be]

Title[09/10/1876], Kortrijk, [Guido Gezelle] aan Albrecht Rodenbach
EditorJoppe Werbrouck
PrincipalEls Depuydt
Funder Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief); Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren); Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen); Guido Gezellegenootschap
PublisherGuido Gezellearchief, KANTL/CTB
Publication PlaceBrugge, Gent
Publication Date2025
Availability Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.
DisclaimerDe editie van de Guido Gezellecorrespondentie is het resultaat van een samenwerkingsproject met vrijwilligers. De databank is in opbouw, aanvullingen en opmerkingen kunnen gemeld worden aan els.depuydt@brugge.be.
Meer informatie over het vrijwilligersproject is te vinden op gezelle.be.
CitingJoppe Werbrouck, Gezelle Guido aan Rodenbach Albrecht, Kortrijk (Kortrijk), [09/10/1876]. In: GezelleBrOn, Wetenschappelijke editie van de correspondentie van Guido Gezelle. 2025 Available from World Wide Web: link .
Sender[Gezelle, Guido]
RecipientRodenbach, Albrecht
Date Sent[09/10/1876]
Place SentKortrijk (Kortrijk)
AnnotationLocatie origineel: briefkaart is aanwezig is aanwezig in de Collectie Stad Antwerpen, Letterenhuis (AMVC), G 3633 / B; Afbeelding: Collectie Stad Antwerpen, Letterenhuis, datum en plaats gereconstrueerd op basis van de poststempel.
Published inKerkhofblommen, p.67; dl. I, p.316
Physical Description
Support Material papier, geel
papiersoort: recto met adres; verso verticaal bedrukt, inkt
Condition volledig
Lay-out op adreszijde: gedrukte postzegel, afgestempeld
op verso gedrukt bidprentje
Manuscript Identification
CountryBelgië
PlaceAntwerpen
RepositoryCollectie Stad Antwerpen, Letterenhuis
ID Gezelle ArchiveCollectie Stad Antwerpen, Letterenhuis, G 3633 / B
Library recordhttps://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.26991
Content Description
IncipitGeloofd zij Jesus-Christus! Amen.
Summary Bidprentje voor Julie Marie Derouck, echtgenote van Charles-Louis Cool, °Deerlijk 08/03/1844, +Kortrijk 07/10/1876. Met gedicht van Guido Gezelle.
Text Typebriefkaart
LanguagesNederlands
De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.
De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.
Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.
Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.