'k Wensch u eerst en vooral veel geluk en een goed, zalig Nieuwjaar. 'k Hadde het al lange moeten doen, maar 'k moeste u nog over verschillige dingen spreken en 'k en had tot hiertoe den tijd niet u eenen langen brief te schrijven

1°) Eerst en vooral, Mr Muyldermans, bestierder van 't kollegie van Aarschot in plaats van EH Bols, vraagt ons of hij mag bij den Hr uitgever van de "Nieuwe school – en letterbode" de vrage doen van in zijn tijdschrift verdietschingen van Meetkunde te willen overnemen[1] Dat tijdschrift wordt gedrukt te Baarle-Hertog bij Turnhout en is nog al wel verspreid in Holland.

Weet gij dat het leuvensch tijdschrift “De Student” begonnen heeft onze verdietschingen te drukken? 't Is al gekomen tot aan 't woord complément[2]

2°) Z E H. Debo heeft doen schrijven dat hij het woord Brijkgestalte[3] niet en kan opkrijgen 1°) omdat brijk geen Vlaamsch en is en 2°) omdat het woord maar in eene kleene streke van Vlaanderen gekend en gebezigd en wordt. Hij stelde het woord K/Carreel vooren. Ik heb hem geantwoord voor 't woord brijke omtrent gelijk wij in R.d.H geschreven hebben, doch zijne 2°) is nog al

p2redelijk waar. Zijn karreel dunkt mij heeft ten minste hetzelfste bezwaar en bovendien en doet zijne gedaante al geen kanten op eenen parallélipède peizen.

Ik moet toch bekennen dat Brijkgestalte[4] mij niet en voldoet en dat ik nog gedurig op zoek ben achter een beter woord.

3°) Mijnh Rijk van Holland heeft eenen brief gezonden die gij hierbij zult vinden en dien ik u verzoek mij aanstonds weder te zenden ik moet hem nog antwoorden.

4°) Ik heb aan Mr Devisschere gevraagd te willen zijne woorden eerst naar mij zenden opdat ik, ten minste somwijlen, al de woorden kennende, de bespreking …

kunne opstellen voor goed, en niet genoodzaakt en zij bijna altijd eenen nieuwen opstel te verveerdigen.

5°) Mag ik u vragen de woorden somtijds nog wat beter te onderzoeken? 't Dunkt mij dat gij al te meds wat licht over woorden gaat en dat onze zaken zoo wel niet meer en draaien gelijk in den beginne. Dat is hier rechtuit gezeid onder ons zonder erge, 't is klaar.

'k Zal ten anderen ook trachten wat meer de vertaling te bewerken. 'k moet het bekennen binst deze laatste weken en heb ik niet altijd tijd gehad om alles geheel nauwkeurig te doen en 'k ben de schuld dat de p3verdietschingen[5] zoo onregelmatig verschenen zijn. Toch, 't is zeker, k had bitter weinig tijd.

Wat zegt gij van Mr Devisschere? Hij kent het, nietwaar? Hij spreekt van in 't korte te beginnen met eene meetkunde stel- en rekenkunde in 't vlaamsch uit te geven voor zijne jongens. Ongelukkiglijk klapt hij van verschillige onzer gegevene verdietschingen in zijne meetkunde te veranderen. Mij dunkt dat zulks jammer is. Want hebben wij geene eenheid, wat gaat er van ons werk geworden?

6°) Wat peist gij, zouden wij nieuwe woorden uitvinden voor meter, liter, decameter — hecto-

enz, in een woord voor de … van 't metriekstelsel. Mij dunkt dat het niet zijn en kan. Ten hoogste zou ik eenen anderen uitgang willen voor metriek.

7°) In de verdietschingen die ik u zende, en heb ik de bespreking niet willen geven over de woorden discussion en dimension[6] omdat ik geen goed woord en hebbe.

Wat zegt gij van ontbinding voor décomposition. 't woord en voldoet mij niet, nogthans 'k heb omtrent even weinig voor 't woord lossing.

'k heb in de laatste vertalingen het woord règle conjointe onverlet gelaten, omdat ik niet en wete wat gezeid. règle conjointe bestaat hier in. Bijv. gij weet de oude landmaten

p4en hunne onderverdeeling, gij weet ook de hectare met hare onderverdeeling. Gij kent hoeveel gemeten er in eene hectare gaan en gij hebt dan te zoeken in nieuwe mate de uitgestrektheid oppervlakte van een stuk land waar gij de oppervlakte van kent in oude mate C'est là un problème de règle conjointe. Dat geldt voor oude munte, lengtematen gewichten enz.

De Hollanders zeggen kettingsregel en inderdaad er is hier eene zekere schakeling. Regel van vijven zeggen andere. Omdat er dikwijls vijf dingen in de opgave gekend zijn en dat men het 6e onbekend moet zoeken. Doch dat is 't algemeen en er vele andere vraagstukken, waarin men het …

'k Hebbe nog al dingen te vragen bezonderlijk van woorden voor ge/azetten en enz, maar 'k verschuive tot later en zal ondertusschen alles bijeenverzamelen.