<Hit 1777 of 2965

>

07/05/1889, Kortrijk, Cordelia Van De Wiele aan [Guido Gezelle]

Index terms

Facsimiles


p1
Kortrijk 7n Meie 1889.
Eerw. Heer Gezelle,

Is dat uwe uitdrukkelijken wille dat ik geheel dat boekske van S. Antonius[1] uitschrijve? ware ’t niet genoeg van alleenlijk te schrijven hetgene betrekkelijk is aan S. Antonius zonder al die litaniën, dat men in alle boeken

…

voor mij om zulk een groot werk te doen; in alle geval gelieft die twee bladzijden te geven die ik u verleden weke gebracht hebbe.

Jammer is ’t dat den drukker dat zoo lange uitgesteld heeft.

Doch, Eerw. Heer Gezelle, ik ben bereid te doen wat gij beslist, ik zal mijn beste doen.

In afwachtinge uwer bevelen, ik groet u met den diepsten eerbied.
Cordelia Vande Wiele
p2

Annotations

[1] In 1889 verscheen er een heruitgave van het Sint-Antoniusboek van Matthias Croonenborgh uit 1687. Guido Gezelle werkte mee aan deze nieuwe uitgave, en in de bijvoegsels achteraan staan meerdere gedichten van zijn hand:

Langs den weg dien Jesus lijden (Bijvoegsel ‘Kort onderwijs’, p.69-71)

Antonius van Padua (Bijvoegsel aan het Handboekske, p.37-39)

Wie weet Antonius’ wondere werken? (Bijvoegsel aan het Handboekske, p.40-41)

De twee laatste gedichten werden eveneens geplaatst op een ongedateerd drukwerk voor de kerk van de Recolletten te Tielt met ‘Gezangen ter eere van den h. Antonius van Padua’ (Guido Gezelle Archief 10619 M; 9662bis-20). Dit werd uitgegeven door J.D. Minnaert in Tielt, die in 1893 ook het ‘Gebedenboekje ten dienste der vrienden van Sint-Antonius a Padua’ drukte. Dit boekje eindigt met diezelfde twee gedichten.

ver/krempenéeren Betekent zuinig omgaan met iets, ”met sparende hand behandelen, bewerken”. (Loquela: 15 (grasmaand 1895) 12, p.92). Staat in verband met ’krempen’ of ’krimpen’. (WNT) z. Zie. verenkelen Synoniem voor ’splitsen’. (WNT) Brabander Rampeneeren Synoniem voor o.a. vernielen en bederven. (WNT)Onderstreping van Guido Gezelle in blauw potlood. Betekent zuinig omgaan met iets, ”met sparende hand behandelen, bewerken”. (Loquela: 15 (grasmaand 1895) 12, p.92). Staat in verband met ’krempen’ of ’krimpen’. (WNT) Zie. Synoniem voor ’splitsen’. (WNT) Synoniem voor o.a. vernielen en bederven. (WNT)Onderstreping van Guido Gezelle in blauw potlood.op/mijteren Houdt verband met bederven. ”Van de mijters of houtwormen of kaasmijten, enz. doorknaagd worden. Die kerken mijteren. De stijpers van die stoelen zijn gemijterd. Die kaas mijtert, begint te mijteren, is gemijterd. Die hesp begint te mijteren (de wormen komen erin). - Vandaar Uitmijteren, en Opmijteren.” (De Bo, p.696)verenkelen verkrempeneerenBrabander Houdt verband met bederven. ”Van de mijters of houtwormen of kaasmijten, enz. doorknaagd worden. Die kerken mijteren. De stijpers van die stoelen zijn gemijterd. Die kaas mijtert, begint te mijteren, is gemijterd. Die hesp begint te mijteren (de wormen komen erin). - Vandaar Uitmijteren, en Opmijteren.” (De Bo, p.696)
1
2

Register

Correspondents - persons

NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
NameVan De Wiele, Cordelia
Dates° Kortrijk, 18/06/1840 - ✝ Kortrijk, 16/02/1929
SexVrouwelijk
Occupationsecretaresse; verzekeringsagente
BioCordelia was de dochter van de muziekleraar Jean Louis Van De Wiele (1795-1866) en Virginie Eykens (1797?-1861) uit de Kapittelstraat te Kortrijk. Haar vader was muziekleraar geweest in de H. Geestschool, en op haar beurt leverde ze zelf de 'cahiers de solvège' of notenleerschriftjes aan de harmonie van deze school. Ze werkte als verzekeringsagente bij de maatschappij 'Securitas' uit Antwerpen. Ze woonde jarenlang in de Begijnhofstraat te Kortrijk en was gedurende een kwarteeuw Gezelles secretaresse (1874-1899). Ze verrichtte ontzettend veel werk voor Gezelles Woordentas. Ze was hem behulpzaam bij zijn correspondentie en ze was ook persoonlijk betrokken bij de uitgave van de Duikalmanak (1886-1897).
Relation to Gezellezanter (WDT); secretaresse van Gezelle; correspondent
SourcesB. De Leeuw, P. De Wilde, K. Verbeke, e.a., De briefwisseling van Guido Gezelle met de Engelsen. 1854-1899. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1991, dl.III ; Julien Vermeulen, Een vakman in de Kortrijkse binnenstad, 2015, p.56

Sender

NameVan De Wiele, Cordelia
Dates° Kortrijk, 18/06/1840 - ✝ Kortrijk, 16/02/1929
SexVrouwelijk
Occupationsecretaresse; verzekeringsagente
BioCordelia was de dochter van de muziekleraar Jean Louis Van De Wiele (1795-1866) en Virginie Eykens (1797?-1861) uit de Kapittelstraat te Kortrijk. Haar vader was muziekleraar geweest in de H. Geestschool, en op haar beurt leverde ze zelf de 'cahiers de solvège' of notenleerschriftjes aan de harmonie van deze school. Ze werkte als verzekeringsagente bij de maatschappij 'Securitas' uit Antwerpen. Ze woonde jarenlang in de Begijnhofstraat te Kortrijk en was gedurende een kwarteeuw Gezelles secretaresse (1874-1899). Ze verrichtte ontzettend veel werk voor Gezelles Woordentas. Ze was hem behulpzaam bij zijn correspondentie en ze was ook persoonlijk betrokken bij de uitgave van de Duikalmanak (1886-1897).
Relation to Gezellezanter (WDT); secretaresse van Gezelle; correspondent
SourcesB. De Leeuw, P. De Wilde, K. Verbeke, e.a., De briefwisseling van Guido Gezelle met de Engelsen. 1854-1899. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1991, dl.III ; Julien Vermeulen, Een vakman in de Kortrijkse binnenstad, 2015, p.56

Recipient

NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]

Place

NameKortrijk
SettlementKortrijk

Name - person

NameDe Brabandere, Emiel
Dates° Tielt, 13/03/1841 - ✝ Berck-Plage, 02/05/1916
SexMannelijk
Occupationpriester, onderpastoor, pastoor; aalmoezenier
BioEmiel De Brabandere, zoon van Ferdinandus De Brabandere, winkelier, en Francisca Avic, ontving zijn priesterwijding in Brugge op 26/05/1866. Hij werd onderpastoor van Oostduinkerke (09/01/1867), Oudenburg (20/10/1870), Diksmuide (26/03/1873) en Passendale (22/10/1877). Van 28/05/1894 tot 1904 was hij pastoor in Adinkerke. In 1914 ging hij aan de slag als aalmoezenier bij de vluchtelingen te Berck-Plage.
Links[odis]
Relation to Gezellecorrespondent; zanter (WDT); oud-leerling kleinseminarie Roeselare; lid van Gezelles confraternity
NameGezelle, Guido; Loquela; Spoker; Gonsalvo Megliori
Dates° Brugge, 01/05/1830 - ✝ Brugge, 27/11/1899
SexMannelijk
Occupationpriester; leraar; onderpastoor; dichter; taalgeleerde; vertaler; publicist
BioGuido Gezelle werd geboren in Brugge. Na zijn collegejaren en priesterstudies (priesterwijding te Brugge op 10/06/1854), werd hij in 1854 leraar aan het kleinseminarie te Roeselare. Gezelle gaf er onder meer talen, begeleidde de vrij uitgebreide kolonie buitenlandse leerlingen, vooral Engelsen, en kreeg tijdens twee schooljaren (1857-1859) een opdracht als leraar in de poësis. In 1865 werd Gezelle onderpastoor van de St.-Walburgaparochie te Brugge. Naast zijn druk pastoraal werk was hij bijzonder actief in het katholieke ultramontaanse persoffensief tegen de secularisering van het openbare leven in België en als vulgarisator in het culturele weekblad Rond den Heerd. In 1872 werd Gezelle overgeplaatst naar de O.-L.-Vrouwparochie te Kortrijk. Gedragen door een sympathiserende vriendenkring werd hij er de gelegenheidsdichter bij uitstek. Gaandeweg keerde hij er ook terug naar zijn oorspronkelijke postromantische en religieus geïnspireerde interesse voor de volkstaal en de poëzie. De taalkundige studie resulteerde vooral in een lexicografische verzameling van niet opgetekende woorden uit de volkstaal (Gezelles ‘Woordentas’ en het tijdschrift Loquela, vanaf 1881), waarmee ook hij het Zuid-Nederlands verdedigde binnen de ontwikkeling van de gestandaardiseerde Nederlandse cultuurtaal. Die filologische bedrijvigheid leidde bij Gezelle uiteindelijk ook tot een vernieuwde aandacht voor zijn eigen creatief werk, zowel vertaling (Longfellows Hiawatha) als oorspronkelijke poëzie. In 1889 werd hij directeur van een kleine Franse zustergemeenschap die zich in Kortrijk vestigde. Hij was een tijdje ambteloos. Dit liet hem toe zich op zijn schrijf- en studiewerk te concentreren. Het resultaat was o. m. de publicatie van twee poëziebundels, Tijdkrans (1893) en Rijmsnoer (1897), die, vooral in het laatste geval, qua vormgeving en originaliteit superieur van gehalte zijn. Om die authentieke en originele lyriek werd hij door H. Verriest, P. de Mont en vooral door Van Nu en Straks als een voorloper van de moderne Nederlandse poëzie beschouwd. Ook later eerden Nederlandse dichters, zoals Paul van Ostaijen en recenter, Christine D’haen, Gezelle als de meest creatieve en vernieuwende Nederlandse dichter in Vlaanderen. In 1899 werd Gezelle naar Brugge teruggeroepen om zich te wijden aan de vertaling van een theologisch werk van zijn bisschop (Waffelaerts Meditationes Theologicae). Hij verbleef nu in het Engels Klooster van Kanonikessen, waar hij echter vrij vlug en onverwachts stierf op 27 november 1899. Hij liet nog een verzameling uitzonderlijke gedichten na die in 1901 postuum als zijn Laatste Verzen werden gepubliceerd.
Links[odis], [wikipedia], [dbnl]
NameVan De Wiele, Cordelia
Dates° Kortrijk, 18/06/1840 - ✝ Kortrijk, 16/02/1929
SexVrouwelijk
Occupationsecretaresse; verzekeringsagente
BioCordelia was de dochter van de muziekleraar Jean Louis Van De Wiele (1795-1866) en Virginie Eykens (1797?-1861) uit de Kapittelstraat te Kortrijk. Haar vader was muziekleraar geweest in de H. Geestschool, en op haar beurt leverde ze zelf de 'cahiers de solvège' of notenleerschriftjes aan de harmonie van deze school. Ze werkte als verzekeringsagente bij de maatschappij 'Securitas' uit Antwerpen. Ze woonde jarenlang in de Begijnhofstraat te Kortrijk en was gedurende een kwarteeuw Gezelles secretaresse (1874-1899). Ze verrichtte ontzettend veel werk voor Gezelles Woordentas. Ze was hem behulpzaam bij zijn correspondentie en ze was ook persoonlijk betrokken bij de uitgave van de Duikalmanak (1886-1897).
Relation to Gezellezanter (WDT); secretaresse van Gezelle; correspondent
SourcesB. De Leeuw, P. De Wilde, K. Verbeke, e.a., De briefwisseling van Guido Gezelle met de Engelsen. 1854-1899. Gent: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde, 1991, dl.III ; Julien Vermeulen, Een vakman in de Kortrijkse binnenstad, 2015, p.56
NameGernaey, Jules; Gernaey, Julius Franciscus
Dates° Kortrijk, 02/07/1837 - ✝ Neerlinter, 15/01/1894
SexMannelijk
Occupationdrukker; boekhandelaar
BioJulius Franciscus Gernaey werd op 2 juli 1837 te Kortrijk geboren als zoon van Eduard Gernaey en Theresia Eugenia Hasaert. Dit echtpaar had een drukkerij op de Grote Markt te Kortrijk, en ook Jules stond gekend als drukker-boekhandelaar op de Grote Markt 22. Hij drukte onder andere bidprentjes met Gezellegedichtjes, bijvoorbeeld voor de Zusters Paulinen. In de Kortrijkse Garde Civique was hij actief als korporaal. Hij was gehuwd met Esther Rosalia Gregoire, die de zaak van haar man verderzette na diens dood in 1894.
Relation to Gezelleleverde drukwerk voor Gezelle
SourcesRijksarchief (overlijdensakte); http://www.jammart.be/bdprtb/bdprtb-00190.htm

Name - place

NameKortrijk
SettlementKortrijk

Title - poem by Guido Gezelle

TitleAntonius van Padua
PublicationVerzameld dichtwerk, deel V I, p. 342
TitleLangs den weg dien Jesus' lijden
PublicationVerzameld dichtwerk, deel V, p. 279
TitleWie weet Antonius' wondere werken?
PublicationVerzameld dichtwerk, deel V I, p. 352

Title - other work

TitleGeestelyck bloemigh beddeken van den grooten H. Antonius a Padua, tot troost ende dienst van alle catholycken
AuthorCroonenborgh, Mathias
Date1687
PlaceBrussel
PublisherVande Velde
TitleGeestelijk blommig beddeken van den grooten heiligen Antonius a Padua tot troost en dienst van alle katholijken [met bijvoegsels]
AuthorCroonenborgh, Mathias [Gezelle, Guido]
Date1889
PlaceKortrijk
PublisherJules Gernaey
TitleGebedenboekje ten dienste der vrienden van Sint-Antonius a Padua met eene korte levensschets van den lieven Heiligen
Authorde Alcantara-De Tremerie, P.F. Petrus
Date1893
PlaceTielt
PublisherJ.D. Minnaert

Title07/05/1889, Kortrijk, Cordelia Van De Wiele aan [Guido Gezelle]
EditorKarel Platteau; Universiteit Antwerpen
PrincipalEls Depuydt
Funder Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief); Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren); Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen); Guido Gezellegenootschap
PublisherGuido Gezellearchief, KANTL/CTB
Publication PlaceBrugge, Gent
Publication Date2024
Availability Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.
DisclaimerDe editie van de Guido Gezellecorrespondentie is het resultaat van een samenwerkingsproject met vrijwilligers. De databank is in opbouw, aanvullingen en opmerkingen kunnen gemeld worden aan els.depuydt@brugge.be.
Meer informatie over het vrijwilligersproject is te vinden op gezelle.be.
CitingKarel Platteau; Universiteit Antwerpen, Van De Wiele Cordelia aan Gezelle Guido, Kortrijk (Kortrijk), 07/05/1889. In: GezelleBrOn, Wetenschappelijke editie van de correspondentie van Guido Gezelle. 2024 Available from World Wide Web: link .
SenderVan De Wiele, Cordelia
Recipient[Gezelle, Guido]
Date Sent07/05/1889
Place SentKortrijk (Kortrijk)
AnnotationAdressaat gereconstrueerd op basis van de aanhef.
Physical Description
Support Material 2 enkele vellen, enkel vel 1: 102 mm x 132 mm; enkel vel 2: 102 mm x 131 mm
papier, wit, rechthoekig geruit
papiersoort: 2 zijden beschreven, inkt
Condition volledig: brief verknipt tot twee taalkundige fiches en gereconstrueerd met licht tekstverlies
Additions op zijde 1 linksboven: [Cordelia van de Wiele] (inkt); op blanco zijde 2 links: taalkundige notities: ver/krempenéeren // z. verenkelen // Brabander // rampeneeren (inkt en blauw potlood, verticaal, hand G.G.); op blanco zijde 4 links: taalkundige notities: op/mijteren // verenkelen verkrempe // neeren // Brabander (inkt, verticaal, hand G.G.)
Manuscript Identification
CountryBelgië
PlaceBrugge
RepositoryGuido Gezellearchief
ID Gezelle Archive3586, verkrempeneeren + 8353
Library recordhttps://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.13438
Content Description
IncipitIs dat uwen uitdrukkelijken
Text Typebrief
LanguagesNederlands
De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.
De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.
Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.
Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.