[1] Vocatief (aanspreekvorm) van charissimus, een vergrotende trap van carus (geliefd, dierbaar). Vertaling (Latijn): Zeer geliefde of zeer dierbare of Geliefde vriend.

[2] Kathedraal Saint-Etienne.

[3] ”Les collectes dus missel’ zijn de collecten, korte formuliergebeden die worden gebeden voor de schriftlezingen.” (C. Verstraeten, De briefwisseling tussen Guido Gezelle en Ernest Rembry 1872-1899. Gent: Cultureel Documentatiecentrum Rijksuniversiteit, 1987, p.219).

[4] Brief van E. Rembry aan G. Gezelle van 03/11/1882. Ernest Rembry wilde delen van het manuscript Notitia Carthusianorum Anglorum (1743) van Dom James Long, dat werd bewaard in het Engelse Klooster te Brugge, laten vertalen voor publicatie in de Annales de la Société d’Émulation. Bij de opheffing van het klooster Sheen Anglorum hadden de Kartuizers hun boeken en handschriften in het Engelse Klooster in depot achtergelaten. De priorin, Mother Mary Augustine More (een directe afstammeling van Thomas More), verleende onderdak aan prior Dom Williams (de laatste prior van Sheen), die daar samen met twee andere broeders verbleef van juni tot november 1793. Hoewel Sheen Anglorum niet meer bestaat, worden het zegel en de archiefstukken bewaard in St. Hugh's Charterhouse te Parkminster. In 1960, na onderhandelingen met de algemene overste van de Kartuizers, werden de bewaarde boeken en documenten, die eerder in het klooster te Brugge waren, teruggegeven aan de Kartuizers. Het handschrift van Long bevindt zich sindsdien in de bibliotheek van de Kartuizers te Parkminster. De Engelse zusters in Brugge bezitten enkel nog een fotokopie. Het manuscript bevat twee teksten: de eerste vertelt het leven van de heilige Bruno, de stichter van de Kartuizers, terwijl de tweede de geschiedenis van de Engelse Kartuizers behandelt, met inbegrip van de geschiedenis van het klooster Shene-Nieuwpoort. Rembry schakelde Guido Gezelle in voor de vertaling. Hoewel Gezelle een deel van het manuscript vertaalde, werd zijn vertaling nooit voltooid of gepubliceerd. Rembry vond uiteindelijk een andere vertaler en publiceerde de Franse vertaling onder de naam van A.C. De Schrevel, hoewel de daadwerkelijke vertaling vermoedelijk door L.H. werd gedaan. (C. Verstraeten, De briefwisseling tussen Guido Gezelle en Ernest Rembry 1872-1899. Gent: Cultureel Documentatiecentrum Rijksuniversiteit, 1987, p.212-213).

[5] ”In de aantekeningen bij deze briefkaart kunnen we enkel vaststellen dat Gezelle, tussen al het parochiaal werk en zijn eigen filologische bedrijvigheid, ook nog de tijd vond om zich bezig te houden met het vertalen van misgebeden. ’Les collectes dus missel’ zijn de collecten .i. korte formuliergebeden die worden gebeden voor de schriftlezingen.” (C. Verstraeten, De briefwisseling tussen Guido Gezelle en Ernest Rembry 1872-1899. Gent: Cultureel Documentatiecentrum Rijksuniversiteit, 1987, p.219).