[24/11/1883 t.p.q. - 12/12/1883 t.a.q.], Kortrijk, Guido Gezelle aan [August Cuppens en Leonard Willem Jakob Lenaerts] Gezelle, Guido Miet Hubrechts Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2026

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 8594 17002 Al diks hadde ik geklaagd omdat ik

1 dubbel vel, 209 mm x 136 mm

papier, wit, rechthoekig geruit

papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt

volledig

op zijde 1 links in de bovenrand: Aan de Limburgsche Gilde ; idem rechts: [November 1883 ?] (inkt, beide hand P.A.) ; op zijde 1 linksboven: (3) (potlood, onbekende hand)

 De eerste “’t Daghetjongens“ en Guido Gezelle. / door August Cuppens. - In: ‘t Daghet in den Oosten. - Jrg. 26 (1910) nr.4, p.57-58

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Gezelle, Guido [24/11/1883 t.p.q. - 12/12/1883 t.a.q.] Kortrijk (Kortrijk) Cuppens, August t.a.q gereconstrueerd op basis van andere brief: voor brief van G. Janssens aan G.G van 12/12/1883 (nr. 5375), waarin Janssens op de hoogte is van de inhoud van deze brief; t.p.q. en tweede adressaat (Lenaerts) gereconstrueerd op basis van de publicatie: "Hier is nu 't antwoord van den Meester op al 't vorige, het werd dezen keer verzonden op de thuiswijzing van L. W. J. Lenaerts, (zeker om ons niet afgunstig te maken ondereen)." De brief is een antwoord op brieven van A. Cuppens en L. Lenaerts aan G. G. van 08/11/1883 (nr. 5367 en nr. 5367) en 24/11/1883 (nr. 5370); de brief is dus zeker geschreven na 24/11/1883 (dus eind november, begin december; plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens
  • brugge 17002 kantl link brugge Mijn achtbare Heer en goede Vriend. Al diks hadde ik geklaagd omdat ik Arth. niet en zag en van {<=ul.>[=ulieden]} al geen nieuws en kreeg. Toch leeft gij allen nog, zoo ’t schijnt en geblijkt aan uwe goede brieven en hooggeschatte zende, waarover dank en nogmaals dank. De Loquela’s zullen u, hope ik, namate zij gereed geraken, toegezonden worden. “Voor ’t slegen van een weekende wand” is mij moeielijk om verstaan, bij gebrek van verder bescheed, of de zin oud, nieuw gedrukt, limburgsch, brabantsch is of te welker gelegentheid gebruikt. Slegen, ook slein {<-sleign><+(g = i)>}, sleine is regen, druppelende vochtigheid; een weekende wand <+kan> een week wordende muur zijn, een wakke vochtige muur. Himpen = hinken of mogelijks doen himpen <+---k-->? Men doet de peerden himpen die achter huns meesters lijk gaan; of uw gehimpt peerd zulk een is en wete ik. ’t Ware mij een groot genoegen mocht ik den tweedeeligen ouden boek waar van sprake in uwe brieven <-te vragen> lezen en er mijnen honing uithalen. Voorzeker zou hij mij de alderkostelijkste uitkomsten leveren, oordeelens na ’t gene gij mij ervan meedeelt. Eensater is zulk een die eene eenzate (hermitage) bewoont; gichtig = jichtig (podagra) ofwel giftig (ch = f) aangestorven gekregen door <+erf- &> sterfgeval; pijpen en bongen (ng = mm) bommen, trommels; te hant = straks; weldig zijn = in zijn geweld (macht) hebben lufter = luchter lochter hand, (laevâ) enz. Zeg mij, hoe daar aan gerocht ? Ik was al lange beschaamd in mij zelve van den Student voor nieten te ontvangen, dat is zonder geldelijke of andere erkentenisse. Wilt gij mij voort uwe woorden zenden, ik zal ze ter uitgave bereiden, te weten de merkweerdigste, die nog niet geboekt en zijn, en dan kan er de Student mêe doen ‘t gene hij te wege is. Laat ze eerst deur mijne handen gaan en alzoo zal de Student eenen dankbaren {<=westvl.>[=westvlaamschen]} medewerker heb- ben, dien hij niet bij name noemen en moet. Ik zal den student aanhalen in Loquela en hij Loquela zoo hij ‘t goed vindt. Niets en zou mij aangenamer zijn als met mijne twee handen deel maken van eene groote ronde Vlamingen Limburgers Brabanders <+Friezen,> die heel ‘t land daar men dietsch spreekt zou omsnoeren. Wat en doen de vijanden, de fransche vijanden toch al niet! Bewijs daarvan het ingesloten voddeken parijsch papier, dat gij zult gelieven rond te toogen aan de zangers of zanters. Ik zal U (voor al de andere met u) een uittrek zenden van mij, uit een {<=fr>[=fransch]} werk dat gij misschien kent, en Prof Daris ook een, tot bewijs dat mijn drijven niet en is om ‘t fransch schâ te doen, maar om ’t gene ons door ‘t fransch in de mage gestopt wordt af te wenden Laat ons al doen dat immers mogelijk is opdat ons volk, onze stam toch zou meer achtinge krijgen voor ‘t gene hem eigen en goed gebleven is, en toch niet meer gelooven dat er geen zaligheid en is ’t en zij in de parijsche werelddomheid en goddelooze ontuchtigheid Het spijt mij dat gij sommige woorden, waarbij ik iets aangeteekend hadde terug houdt. Waarom niet een enkel {<=w.>[= woord]} maar een op elk<-e> stuk papier gezet? Waarom niet daar of daar gelijke papierstukken bij een gekregen of doen krijgen, en daarop geschreven beginnende aan den slinkerhandschen hoek van den langsten of hoogsten kant? ’t Ware gemak voor mij. Daar zitten een of twee raadsels, spreuken enz. onder uwe gezante {<=ww.>[=woorden en wendingen]} geen een geen half van die en moogt gij voor bijgaan. Onze talen en verschillen eigentlijk niet vele ‘t en zij van uitsprake, b. v. van ons oud {<=w.>[= woord]} märelhaan maakt gij (mrlhaan, brlhaan, blhaan) blaan. Zoo zeggen wij brmite = {<=fr>[=fransch]} marmite, bsanden = mishanden, enz. Zulke en meer bemerkingen voege ik bij uwe woorden, zoo gij wilt, ten dienste van den Student. En nu Godevolen! Guido Gezelle. text transcription
  • volledig ggacond
  • 1 * dsheet 209 geheel hi mm 136 geheel wi mm
  • 4 zijden beschreven ggapage
    • 209 mm x 136 mm 1 dubbel vel
  • De eerste “’t Daghetjongens“ en Guido Gezelle. / door August Cuppens. - In: ‘t Daghet in den Oosten. - Jrg. 26 (1910) nr.4, p.57-58 ggaother
    • De eerste “’t Daghetjongens“ en Guido Gezelle. / door August Cuppens. - In: ‘t Daghet in den Oosten. - Jrg. 26 (1910) nr.4, p.57-58
  • /gga_images/GGA8594r.jpg Pag. 1 en 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA8594v.jpg Pag. 2 en 3 /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Corr. II/1 [52,55] ; CGS, 378/4A ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • t.a.q gereconstrueerd op basis van andere brief: voor brief van G. Janssens aan G.G van 12/12/1883 (nr. 5375), waarin Janssens op de hoogte is van de inhoud van deze brief; t.p.q. en tweede adressaat (Lenaerts) gereconstrueerd op basis van de publicatie: "Hier is nu 't antwoord van den Meester op al 't vorige, het werd dezen keer verzonden op de thuiswijzing van L. W. J. Lenaerts, (zeker om ons niet afgunstig te maken ondereen)." De brief is een antwoord op brieven van A. Cuppens en L. Lenaerts aan G. G. van 08/11/1883 (nr. 5367 en nr. 5367) en 24/11/1883 (nr. 5370); de brief is dus zeker geschreven na 24/11/1883 (dus eind november, begin december; plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens t.a.q gereconstrueerd op basis van andere brief: voor brief van G. Janssens aan G.G van 12/12/1883 (nr. 5375), waarin Janssens op de hoogte is van de inhoud van deze brief; t.p.q. en tweede adressaat (Lenaerts) gereconstrueerd op basis van de publicatie: "Hier is nu 't antwoord van den Meester op al 't vorige, het werd dezen keer verzonden op de thuiswijzing van L. W. J. Lenaerts, (zeker om ons niet afgunstig te maken ondereen)." De brief is een antwoord op brieven van A. Cuppens en L. Lenaerts aan G. G. van 08/11/1883 (nr. 5367 en nr. 5367) en 24/11/1883 (nr. 5370); de brief is dus zeker geschreven na 24/11/1883 (dus eind november, begin december; plaats gereconstrueerd op basis van contextuele gegevens ggagen
    • 6/17002
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut Guido Gezelle aan [August Cuppens en Leonard Willem Jakob Lenaerts] Guido Gezelle aan [August Cuppens en Leonard Willem Jakob Lenaerts] conti 1 dut Al diks hadde ik geklaagd omdat ik Al diks hadde ik geklaagd omdat ik incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • Guido Gezelle handtekening
  • op zijde 1 links in de bovenrand: Aan de Limburgsche Gilde ; idem rechts: [November 1883 ?] (inkt, beide hand P.A.) ; op zijde 1 linksboven: (3) (potlood, onbekende hand) gganote
  • isad:gga:11
  • 8594 obbruggez
    • 8594
  • inkt * medium inkt papier rechthoekig geruit wit * drager papier, wit, rechthoekig geruit
  • gevouwen *
    • papier, wit, rechthoekig geruit inkt
  • [24/11/1883 t.p.q. - 12/12/1883 t.a.q.] Kortrijk reconstructed
  • a::pg.1291 Gezelle, Guido bs a::pg.2621 [Cuppens, August] reconstructed be a::pg.817 reconstructed
  • language Nederlands
    • mvass: transformation Word -- DALF
    Mijn achtbare Heer en goede Vriend.

    Gepubliceerd in A. Cuppens, ‘De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 57-58. Cuppens noteerde als inleiding: "Hier is nu 't antwoord van den Meester op al 't vorige; het werd dezen keer verzonden op de thuiswijzing van L. W. J. Lenaerts, (zeker om ons niet afgunstig te maken ondereen).”

    Al diks hadde ik geklaagd omdat ik Arth. niet en zag en van ul. ulieden al geen nieuws en kreeg. Toch leeft gij allen nog, zoo ’t schijnt en geblijkt aan uwe goede brieven

    A. Cuppens, De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 54 noteerde Cuppens: ” Hier volgt nu een dubbel briefke en nog een volgende brief die wij J.L. en ik naar G.G. schreven in november 1883 en waar wij het achterstaande antwoord op ontvingen.

    Het betreft de brieven van A. Cuppens en J. Lenaerts van de 8/11/1883 en een brief van hen beiden op 24/11/1883.

    en hooggeschatte zende, waarover dank en nogmaals dank. De Loquela’ s zullen u, hope ik, namate zij gereed geraken, toegezonden worden.

    Lenaerts vroeg in de brief van 08/11/1883 aan Gezelle: ”Zoudt gij, eerweerde heer, de goedheid willen hebben van ons Loquela te doen zenden? — Maar hoe? Zoudt gij ons de nummers van Mei tot November '83 nog kunnen sturen?”

    “Voor ’t slegen van een weekende wand” is mij moeielijk om verstaan,

    De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 58 noteerde Cuppens de volgende voetnoot: “Ik geloof het wel: J.L. had het w. wond onduidelijk geschreven, zoo dat G.G. las wand.”

    bij gebrek van verder bescheed, of de zin oud, nieuw gedrukt, limburgsch, brabantsch is of te welker gelegentheid gebruikt. Slegen, ook slein sleign (g = i) , sleine is regen, druppelende vochtigheid; een weekende wand kan een week wordende muur zijn, een wakke vochtige muur.

    J. Lenaerts vroeg in zijn brief aan G. Gezelle van 8/11/1883: ”Wat beteekent : weekende, in deze uitdrukking: voor ’t slegen van eene weekende wond? ”

    Himpen = hinken of mogelijks doen himpen ───k─?

    ’Himken’ als variant toegevoegd boven het woord ’himpen’. De streepjes verwijzen naar de letters eronder.

    Men doet de peerden himpen die achter huns meesters lijk gaan; of uw gehimpt peerd zulk een is en wete ik.

    J. Lenaerts vraagt in zijn brief aan G. Gezelle van 8/11/1883: ”Wat verstaat men door: een gehimpt peerd? ”

    ’t Ware mij een groot genoegen mocht ik den tweedeeligen ouden boek

    Cuppens liet in zijn brief van 08/11/1883 aan Gezelle weten dat De wech der Sa h l igheydt, gedruct te Utrecht in 1486 en der Sielen Troest gedruct te Herlem in 1484, bijeengebonden in een boek, in de bibliotheek van het grootseminarie te Luik stonden.

    waarvan sprake in uwe brieven te vragen lezen en er mijnen honing uithalen. Voorzeker zou hij mij de alderkostelijkste uitkomsten leveren, oordeelens na ’t gene gij mij ervan meedeelt. Eensater is zulk een die eene eenzate (hermitage) bewoont; gichtig = jichtig (podagra)

    Jicht of podagra, in de volksmond ook wel het pootje genoemd, is een pijnlijke reumatische ontsteking gekenmerkt door gekristalliseerd urinezuur in een gewricht. (Wikipedia)

     ofwel giftig (ch = f) aangestorven gekregen door erf- & sterfgeval; pijpen en bongen (ng = mm) bommen, trommels; te hant = straks; weldig zijn = in zijn geweld (macht) hebben lufter = luchter lochter hand, (laevâ) enz. Zeg mij, hoe daar aan gerocht ?

    Ik was al lange beschaamd in mij zelve van den Student voor nieten te ontvangen,

    De redactie van de ’de Student‘ stelde volgende werkzijze voor. Stuur de woorden en wendingen van de Limburgse zanters naar ons en wij publiceren de lemmata. Mijnheer Gezelle ontvangt ons ’jongenstijdschrift‘ gratis. Zo beschikt hij meteen ook over het Limburgs materiaal. Dit laat Cuppens aan G. Gezelle weten in zijn brief van 24/11/1883.

    dat is zonder geldelijke of andere erkentenisse. Wilt gij mij voort uwe woorden zenden, ik zal ze ter uitgave bereiden, te weten de merkweerdigste, die nog niet geboekt en zijn, en dan kan er de Student mêe doen ‘t gene hij te wege is. Laat ze eerst deur mijne handen gaan en alzoo zal de Student eenen dankbaren westvl. westvlaamschen medewerker heb- ben, dien hij niet bij name noemen en moet. Ik zal den student aanhalen in Loquela en hij Loquela zoo hij ‘t goed vindt. Niets en zou mij aangenamer zijn als met mijne twee handen deel maken van eene groote ronde Vlamingen Limburgers Brabanders Friezen, die heel ‘t land daar men dietsch spreekt zou omsnoeren. Wat en doen de vijanden, de fransche vijanden toch al niet! Bewijs daarvan het ingesloten voddeken parijsch papier,

    A. Cuppens, De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 59 noteerde Cuppens volgende voetnoot: ”Dit voddeke was een dom en gemeen spotprintje uitgegeven door de beruchte Leo Taxil, droever gedachtenis. G.G. had er een versje opgeschreven, waarvan ik onthouden heb:

    Frankrijk

    Mank Rijk

    Krank Rijk

    Stank Rijk

    Lang Rijk?”

     dat gij zult gelieven rond te toogen aan de zangers of zanters.

    Ik zal U (voor al de andere met u) een uittrek zenden van mij, uit een fr fransch werk

    A. Cuppens, De eerste “’t Daghetjongens” en Guido Gezelle. In: ‘t Daghet in den Oosten: 26 (1910) 4, p. 59 noteerde Cuppens in voetnoot: ”Etude sur le nom d’Aigidios, (Gilis) et sur les transformations qu’il a subies dans les diverses langues.” Deze taalkundige beschouwingen werden opgenomen in Ernest Rembry, Saint Gilles, sa vie, ses reliques, son culte en Belgique et dans le Nord de la France. Brugge: Gaillard,1881. Zie ook: J. Boets, Een vriendendienst. Twee teksten van Guido Gezelle voor Ernest Rembry. In: Gezelliana 4 (1973) p. 123-129.

    dat gij misschien kent, en Prof Daris ook een, tot bewijs dat mijn drijven niet en is om ‘t fransch schâ te doen, maar om ’t gene ons door ‘t fransch in de mage gestopt wordt af te wenden Laat ons al doen dat immers mogelijk is opdat ons volk, onze stam toch zou meer achtinge krijgen voor ‘t gene hem eigen en goed gebleven is, en toch niet meergelooven dat er geen zaligheid en is ’t en zij in de parijsche werelddomheid en goddelooze ontuchtigheid

    Het spijt mij dat gij sommige woorden, waarbij ik iets aangeteekend hadde terug houdt. Waarom niet een enkel w. woord maar een op elke stuk papier gezet? Waarom niet daar of daar gelijke papierstukken bij een gekregen of doen krijgen, en daarop geschreven beginnende aan den slinkerhandschen hoek van den langsten of hoogsten kant? ’t Ware gemak voor mij.

    Dat is de manier waarop de woordentasfiches van Guido Gezelle eruitzien. Zo kon Gezelle de fiches van de Limburgers gemakkelijk integreren in zijn eigen taalcollectie.

    Daar zitten een of twee raadsels, spreuken enz. onder uwe gezante ww. woorden en wendingen geen een geen half van die en moogt gij voor bijgaan. Onze talen en verschillen eigentlijk niet vele ‘t en zij van uitsprake, b. v. van ons oud w. woord märelhaan

    Märelhaan = merel.

    maakt gij (mrlhaan, brlhaan, blhaan) blaan

    In: ‘t Daghet in den Oosten: 1 (1885) 1, p. 1 noteerde de redactie in de 1ste woordezange: ”Blaan, den Merel. Te Vlijtingen en omstreeks. De Vlamingen heeten onzen blaan merelhaan; dat w. en verstaan sommigen niet meer en verzetten dus de stemzaat van merel op haan, sprekende van mrlhaan; dit laatste zal brlhaan, blhaan en eindelijkik blaan geworden zijn. Vrglk. ’t vl. bshanden voor mishanden, brmite voor marmite, enz.”.

    . Zoo zeggen wij brmite = fr fransch marmite, bsanden = mishanden

    Mishanden = belemmeren

    , enz. Zulke en meer bemerkingen voege ik bij uwe woorden, zoo gij wilt, ten dienste van den Student.

    En nu Godevolen!

    MNW 1250-1550: "Godevolen (bijvoeglijk naamwoord): aan God en zijne bescherming aanbevolen.”

         Guido Gezelle.