26/08/1888, Maagdenburg, [Hendrik Rommel en J.B.] aan Guido Gezelle [Rommel, Hendrik] J. B. Bart Vandekerkhove Universiteit Antwerpen Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2023

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 6048 12335 Het ware moeie-

1 enkel vel; 1 dubbel vel, 222 mm x 144 mm

papier, wit

papiersoort: 5 zijden beschreven, inkt

volledig

op zijde 1 linksboven: 9 foto's met onderschrift: Doberan. // Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.

op zijde 5 in het midden: foto van Ostseebad Heiligendamm Hof-Photograph Beckmann. met onderschrift: Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.

brief bevat verschillende handschriften p.1-2: Rommel

p.3 J.B. en onderaan Rommel, p.4-5 Rommel

verwijzing naar verschilende personen die Duitse opschriften voor Gezelle hebben verzameld naast J.B. en Hendrik Rommel (H.R.): L. Bl.

G.D. en E.D.

op zijde 1 in de linkermarge: Opschriften overgedrukt in Loquela 1888-1889, Bijblad Wiedmaand 1888, n° 89-93 (inkt, verticaal, hand P.A.); op zijde 2 rechts onder de brief: [H. Rommel] (inkt, hand P.A.)

 fragmenten door Gezelle bewerkt en gepubliceerd in: Wetensweerdigheden. - Bijblad van Loquela (Wiedmaand 1888) nr. 2, n° 89-93

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands Nederduits brief Rommel, Hendrik J. B. 26/08/1888 Maagdenburg Gezelle, Guido briefversie van datering: 26 oegst 1888 ;adressant gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie
  • brugge + Magdeburg Zondag 26 oegst 1888 Zeer Eerw. Heer & Vriend in {<= X° >[= Christo ]} Het ware moeielyk om van u niet te spreken voor de Vlamingen die in het noorden van Pruisen reizen, langs de Baltische zee, waar men zoo menige teekens tegenkomt van den invloed onzer voorvaderen. Wy hebben twintig keeren, sedert 9 dagen, en misschien nog meer, met alle slag van menschen gesproken, in ons plat vlaamsch, <-of> en byzonderlyk <+ in den > brugschen tongval voor zoo vele wy hem machtig zyn; en iederen keer, op onze vrage of wy verstaan waren, antwoordde men ons "O ja, dat is platdeutsch!" Het was eenvoudig onze tale die hier ter streke door vlaamsche landverhuizers over verschille eeuwen ingebracht wierd, en die onder het volk nog blyft leven. Daarover zulen wy later spreken. Ondertusschen willen wy u, zonder uitstel, eenige staalkens geven van oude plat-duitsche d. i. vlaamsche opschriften die wy hier en daar bemerkt en aangeteekend hebben. Wy zenden ze u met het gedacht dat zy in u zullen 'nen aandachtigen lezer vinden die <-er>, mogelyks, {<-er><+ nog >} eenig nut eruit zal weten te trekken voor de studie van onze moedertaal. Aan den Zeer Eerw. en Hooggeachten Heer ende Meester doctor Guido Gezelle lid der Koninklyke Taalkamer te Kortryk. Te Lubeck, in den Dom, staat er op eenen steen, in den Noorderchoor te lezen: Ano Dmi MCCCC° LXVIII°, XI° in junio, do st{<-r><+a>}rf Albert besschop to Brugge in Flandere - Got zij der seele barmhertich - un heft desse lapen bestedigtet to ewige dage to holdene dach un nacht, bij den prestere, de hi{<-[x]><+r>} Unser Leve Vrowe tiden holde in desseme dome; so de besegelde breff wol uth wist. De lamp hangt daar nog recht over en men kan er op lezen: + Int jaer M CCCC LXI f?derde Albert bysschop desse {<-lampe><+lape>} te Lubeckt in dem dome en de heren de de VII getyde holde achter den chore sin sculdych dese lape bernede to holden to ewege dage sunde{<-n><+r>} unterlat, als dize de biscop ?n kappitelle besegelt heft. Toegezonden door J. B. Te Lübeck in de Marienkirche is er al den Zuidkant, in de "Briefcapelle" eene schilderie waarop eene schipbreuke verbeeld staat, en waar men <-terzelfder tyde> {<-w><+o>}ok de volgende opschriften kan lezen: "Anno Dmi MCCCCLXXXIX des Fridages voor alle gades hilge do bleff schipper frans ben up de Berger reise <-n> vor den kerk siinde mit XXXIII man de God al gnedig si Ptr nstr vor alle Christen seelen. In de zelfde schilderie lezen wy ook het volgende: "Och guden gesell? holdet nicht to licht er gi to scepe ga<-a>t, gat jo to der Bicht et was so kort ene tyt dat wi unser lebendes wurde quid e pr nr vor alle Christe seelen" gezonden door HR. Uit oude liederen Lûbecke aller stêden schône van riken Êren dragestu de Krône In de verhoorzael van het Rathhaus <+Lubeck> leest men: Beide Part schal een Richter horen unde dan ordeln. In den doodendans, geschildert in de {<-m><+M>}arien-Kirche Lubeck, spreekt het wiegekind tot de dood: O dot wo schall ick dat vorstan? Ick schall danssen unde kann nich gan.gezonden door L. Bl. "Christus is myn levent unde Sterven is myn gewinst. Ick weth dat min vorlosser levet unde he werde mi hernamals uth der erde upwecken. Salig sint de doden de yn den Heren sterven van nu an." (Grafstede van Henrich Von der Luhe. + 1595 te wismar in de nicolay kirche) G. D. Nevens die grafstede staa{<-n><+t>} er op eene andere, van 1660, onder andere woorden: "Ich weijs das mein Erlöser lebet und er wirdt mich ernach aus den erden auferwecken zur ewigen frwd und sëlicheit" Gy ziet het verschil op 65 jaar Wieck düvel wieck, wieck wiet van my Ick scheer my nig een haar üm dy, Ick büm een mecklenbürgsch edelmann wat geit die, düvel, mien suppen a{<-en><+n>}? Cistenzienzer Kirche z? Doberan In der Bulow-Capelle E. D.afstand HR. text transcription brugge PS_30940 odis link brugge 12335?tab=search&howmany=25 kantl link
  • volledig ggacond
  • 1 * ssheet 1 * dsheet 222 geheel hi mm 144 geheel wi mm
  • 5 zijden beschreven ggapage
    • 222 mm x 144 mm 1 enkel vel; 1 dubbel vel
  • fragmenten door Gezelle bewerkt en gepubliceerd in: Wetensweerdigheden. - Bijblad van Loquela (Wiedmaand 1888) nr. 2, n° 89-93 ggaother
    • fragmenten door Gezelle bewerkt en gepubliceerd in: Wetensweerdigheden. - Bijblad van Loquela (Wiedmaand 1888) nr. 2, n° 89-93
  • /gga_images/GGA_6048_1r.jpg Pag. 1 en 4 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6048_1V.jpg Pag. 2 en 3 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6048_2r.jpg Pag. 5 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_6048_2v.jpg (Blanco) pag. 6 /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Corr. I, 1888 [23,85] ; CGS, 312A ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • op zijde 1 linksboven: 9 foto's met onderschrift: Doberan. // Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.; op zijde 5 in het midden: foto van Ostseebad Heiligendamm Hof-Photograph Beckmann. met onderschrift: Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.; brief bevat verschillende handschriften p.1-2: Rommel; p.3 J.B. en onderaan Rommel, p.4-5 Rommel; verwijzing naar verschilende personen die Duitse opschriften voor Gezelle hebben verzameld naast J.B. en Hendrik Rommel (H.R.): L. Bl.; G.D. en E.D. op zijde 1 linksboven: 9 foto's met onderschrift: Doberan. // Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.; op zijde 5 in het midden: foto van Ostseebad Heiligendamm Hof-Photograph Beckmann. met onderschrift: Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.; brief bevat verschillende handschriften p.1-2: Rommel; p.3 J.B. en onderaan Rommel, p.4-5 Rommel; verwijzing naar verschilende personen die Duitse opschriften voor Gezelle hebben verzameld naast J.B. en Hendrik Rommel (H.R.): L. Bl.; G.D. en E.D. ggaspec briefversie van datering: 26 oegst 1888 ;adressant gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie briefversie van datering: 26 oegst 1888 ;adressant gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ggagen
    • 6/12335
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut [Hendrik Rommel en J.B.] aan Guido Gezelle [Hendrik Rommel en J.B.] aan Guido Gezelle conti 5 dut Het ware moeie- Het ware moeie- incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • signering op p. 3, brief ongesigneerd door Hendrik Rommel (sommige opschriften wel gesigneerd met H.R.) J.B. handtekening op zijde 3 bovenaan: adres: Aan den Zeer Eerw. en Hooggeachten Heer ende Meester doctor Guido Gezelle lid der Koninklyke Taalkamer te Kortryk. adres
  • op zijde 1 in de linkermarge: Opschriften overgedrukt in Loquela 1888-1889, Bijblad Wiedmaand 1888, n° 89-93 (inkt, verticaal, hand P.A.); op zijde 2 rechts onder de brief: [H. Rommel] (inkt, hand P.A.) gganote
  • isad:gga:12
  • 6048 obbruggez
    • 6048
  • inkt * medium inkt papier wit * drager papier, wit
  • gevouwen *
    • papier, wit inkt
  • 26/08/1888 Maagdenburg
  • a::pg.2729 [Rommel, Hendrik] reconstructed bs a::pg.1768 J. B. bs a::pg.1291 Gezelle, Guido be
  • language Nederlands language Nederduits
    • mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata mvass (via Oxygen): update metadata ellen: transformation Word -- DALF mvassche: URL correction meemoo + server name
    + Magdeburg Zondag 26 oegst 1888
    briefpapier met 9 foto's met onderschrift: Doberan. Lichtdruck. B. Beckmann Doberan.
    Zeer Eerw. Heer & Vriend in X° Christo

    Het ware moeielyk om van u niet te spreken voor de Vlamingen die in het noorden van Pruisen reizen, langs de Baltische zee, waar men zoo menige teekens tegenkomt van den invloed onzer voorvaderen. Wy hebben twintig keeren, sedert 9 dagen, en misschien nog meer, met alle slag van menschen gesproken, in ons plat vlaamsch, of en byzonderlyk in den brugschen tongval voor zoo vele wy hem kra mach tig zyn; en iederen keer, op onze vrage of wy verstaan waren, antwoordde men ons "O ja, dat is platdeutsch!"

    Het was eenvoudig onze tale die hier ter streke door vlaamsche landverhuizers over verschille eeuwen ingebracht wierd, en die onder het volk nog blyft leven.

    Daarover zulen wy later spreken.

    Ondertusschen willen wy u, zonder uitstel, eenige staalkens geven van oude plat-duitsche d. i. vlaamsche opschriften die wy hier en daar bemerkt en aangeteekend hebben. Wy zenden ze u met het gedacht dat zy in u zullen 'nen aandachtigen lezer vinden die er, mogelyks, er nog eenig nut eruit zal weten te trekken voor de studie van onze moedertaal.

    Aan den Zeer Eerw. en Hooggeachten Heer ende Meester doctor Guido Gezelle lid der Koninklyke Taalkamer te Kortryk.

    Te Lubeck , in den Dom, staat er op eenen steen, in den Noorderchoor te lezen

    Gepubliceerd: Wetensweerdigheden. In: Bijblad van Loquela: (Wiedmaand 1888) 2, n°89 tot n°93

    :

    Anō Dmǐ

    Anno Domini

    MCCCC° LXVIII°

    1468

    , XI° in junio, do st r a rf Albert besschop to Brugge in Flanderē

    Flanderen

     - Got zij der seelē

    seelen

     barmhertich – ūn

    unde

     heft desse lāpen

    lampen

     bestedigtet to ewigē

    ewigen

     dagē

    dagen

     to holdēne dach ūn

    unde

     nacht, bij den prestere, de hi r Unser Levē

    Leven

     Vrowē

    Vrowen

     tiden holdē

    holden

     in desseme dome; so de besegelde breff wol uth wist.

    De lamp hangt daar nog recht over en men kan er op lezen:

    + Int jaer M CCCC LXI

    1461

    fūderde

    funderde

     Albert bysschop desse lampe lāpe

    lampe

         te Lubeckt in dem dome en de heren de de VII getydē

    getyden

     holdē

    holden Uitleg van Gezelle in Loquela: (onder)houden

     achter den chore sin sculdych dese lāpe

    lampe

     bernēde

    bernende Uitleg van Gezelle in Loquela: brandende

     to holden to ewegē

    ewegen

     dagē

    dagen

     sunde n r unterlat

    Uitleg van Gezelle in Loquela: verzuim

    , als dize de biscop ūn

    unde

     kappitelle besegelt heft.

    Toegezonden door J. B.

    Te Lübeck in de Marienkirche is er al den Zuidkant, in de "Briefcapelle" eene schilderie waarop eene schipbreuke verbeeld staat, en waar men terzelfder tyde w o ok de volgende opschriften kan lezen: “Anno Dmi

    Domini

    MCCCCLXXXIX

    1489

     des Fridages voor alle gades hilgē

    hilgen Uitleg van Gezelle in Loquela= Gods Heiligen

     do bleff

    Uitleg van Gezelle in Loquela =bleef

     schipper frans ben up de Berger reisēn

    reisen

     vor den kerk siinde mit XXXIII man de God al g n edig si Ptr nstr

    Pater Noster

     vor alle Christēn seelen.

    In de zelfde schilderielezen wy ook het volgende:

    "Och guden gesellĕ holdet

    Uitleg van Gezelle in Loquela=houdt

    nicht to licht er gi to scepe gaat

    Uitleg van Gezelle in Loquela=gaat

    , gat jo

    Uitleg van Gezelle in Loquela=ja, toch

     to der Bicht et was so kort ene ty d t dat wi unser lebendes

    Uitleg van Gezelle in Loquela=levens

     wurdĕ quid e pr nr

    Pater noster

     vor alle Christe seelen"

    gezonden door HR.

    Uit oude liederen: Lûbecke aller stêden schône van riken Êren dragestu de Krône

    Johann Broling, Lübecker Kaufmann und Ratsherr, um 1450

    In de verhoorzael van het Rathhaus Lubeck leest men:

    Beide Part schal een Richter horen unde dan ordeln.

    In den doodendans, geschildert in de m M arien-Kirche Lubeck, spreekt het wiegekind tot de dood: O dot wo schall ick dat vorstan? Ick schall danssen unde kann nich gan. gezonden door LBl.

    “Christus is myn levent unde Sterven is myn gewinst. Ick weth dat min vorlosser levet unde he werde mi hernamals uth der erde upwecken. Salig sint de doden de yn den Heren sterven van nu an.”

    (Grafstede van Henrich Von der Luhe. + 1595 te wismar in de nicolay kirche)

    G. D.

    Nevens die grafstede staa n t er op eene andere, van 1660, onder andere woorden: "Ich weijs das mein Erlöser lebet und er wirdt mich ernach aus den erden auferwecken zur ewigen frwd und sëlicheit" Gy ziet het verschil op 65 jaar afstand

    HR.

    briefpapier met foto met onderschrift: Ostseebad Heiligendamm: Hof-Photograph Beckmann
    Wieck düvel wieck, wieck wiet van my Ick scheer my nig een haar üm dy, Ick büm een mecklenbürgsch edelmann wat geit die, düvel, mien suppen a en n ? Cistenzienzer Kirche zŭ Doberan In der Bulow-Capelle E. D.