<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>25/11/1887, Brugge, Gustaf Van Mullem aan [Guido Gezelle]</title>
        <author>
          <persName>Van Mullem, Gustaf</persName>
        </author>
        <editor>Karel Platteau</editor>
        <editor>Universiteit Antwerpen</editor>
        <editor>Marc Carlier (research)</editor>
        <principal>Els Depuydt</principal>
        <funder>
          <ref target="https://www.brugge.be/bibliotheek">Openbare Bibliotheek Brugge</ref> (Guido Gezellearchief)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://ctb.kantl.be">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</ref> (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/">Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN)</ref> (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen)
        </funder>
        <funder>Guido Gezellegenootschap</funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Guido Gezellearchief</publisher>
        <pubPlace>Brugge</pubPlace>
        <publisher>KANTL/CTB</publisher>
        <pubPlace>Gent</pubPlace>
        <date>2025</date>
        <availability>
          <p>Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een 
            <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel</ref> licentie.
          </p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>België</country>
            <settlement>Brugge</settlement>
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            <idno type="GGA">5938</idno>
            <idno type="GGA.record">12228</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <msItem>
              <incipit>Om eenigen uitleg te bekomen over</incipit>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="brieven">
              <supportDesc>
                <support>
                  <p>1 enkel vel, 210 mm x 135 mm</p>
                  <p>papier, wit, rechthoekig geruit</p>
                  <p>papiersoort: 2 zijden beschreven, inkt</p>
                </support>
                <condition>
                  <p>volledig</p>
                </condition>
              </supportDesc>
            </objectDesc>
            <additions>
              <p>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle; idem rechts: 25/11 1887 (inkt, beide hand P.A.); idem rechts: 25 9ber (potlood)</p>
            </additions>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>De briefwisseling van Guido Gezelle.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.</p>
        <p>De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.</p>
        <p>Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.</p>
        <p>Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.</p>
      </editorialDecl>
      <listPrefixDef>
        <prefixDef ident="brief" matchPattern="^(gg\..+)$" replacementPattern="https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>brief</code> prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI  
            <code>brief:gg.10184</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
        <prefixDef ident="record" matchPattern="^(\d+)$" replacementPattern="https://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>record</code> prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI  
            <code>record:1322</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
      </listPrefixDef>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="nl">Nederlands</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term>brief</term>
        </keywords>
      </textClass>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName key="persoon1909">Van Mullem, Gustaf</persName>
          <date when="1887-11-25" when-custom="1887-11-25">25/11/1887</date>
          <placeName key="plaats0158">Brugge (Brugge)</placeName>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName key="persoon0905" evidence="conjecture">Gezelle, Guido</persName>
        </correspAction>
        <note type="remarks">adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</note>
      </correspDesc>
    </profileDesc>
    <xenoData>
      <data xmlns="https://www.brugge.be/bibliotheek/brocade">
        <zcatfulltexts>
          <li type="ingrp">
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>12228</in>
              <loc>kantl</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>Eerweerde Heer. Om eenigen uitleg te bekomen over eene zake die betrek heeft met de Vlaamsche tale peise ik mij niet beter te kunnen wenden dan {&lt;-da&gt;&lt;+na&gt;}ar eenen man bekend om de liefde en voledige1 kenissen der moedertale. Niettegenstaande ik nooit de eere en had met U persoonlijk in onderhandelinge te treden durf ik toch hopen Mijnheer van uwenswege een kleen woordje uitleg te bekomen. Zie hier van wat er sprake is. Als West-Vaamsche student, ben ik, zooals gij ongetwijffeld wel ziet, nog al liefhebber van “de slepende e” maar zoo het schijnt uit de bemerkinge van den Heere Leeraar5 zou ik daar te groot gebruik van maken “’t en is maar als men voledige6 kenissen van zijne tale bezit, zoo zegt hij, dat men weet waar men de slepende e mag gebruiken.” - - Ik vraag u dus Mijnheer, als het zijn kan mij daar eene kleene regel of bemerkinge van te geven, alsook van het gebruik van en in den onkennenden zien BV.: “Ik en heb hem, niet gezien[+”] voor “Ik heb hem niet gezien.” met en te {&lt;-he[x]&gt;&lt;+geb&gt;}ruiken zou het juiste beantwoorden aan het fransch - “Je ne l’ai pas vu.” {&lt;-[x]&gt;&lt;+V&gt;}ooraleer uit te scheen moet ik u verschooninge vragen over mijne stoutigheid, ge ziet M. dat ik zonder “fransche complimenten” ben en vriend van “Jan rechtuit” Uw nederige en verkleefde Dienaar GVan Mullem - Student Witte Leertouwersstrate 34. Brugge. Brugge 25-11-87.</in>
              <loc>text</loc>
              <ty>transcription</ty>
            </ingrp>
          </li>
        </zcatfulltexts>
        <zhrcondition>
          <li type="condnotegroup">
            <condnotegroup>
              <condnote>volledig</condnote>
              <condnotety>ggacond</condnotety>
            </condnotegroup>
          </li>
        </zhrcondition>
        <zhrdimensions>
          <li type="dmsgroup">
            <dmsgroup>
              <dms>1</dms>
              <dmspart>*</dmspart>
              <dmsunit>ssheet</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>210</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>hi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>135</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>wi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
          </li>
          <li type="dmsnotegroup">
            <dmsnotegroup>
              <dmsnote>2 zijden beschreven</dmsnote>
              <dmsnotety>ggapage</dmsnotety>
            </dmsnotegroup>
          </li>
          <xdmscmmm>210 mm x 135 mm</xdmscmmm>
          <xdmsheet>1 enkel vel</xdmsheet>
        </zhrdimensions>
        <zhrdocuments>
          <li type="document">
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5938r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5938v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
          </li>
        </zhrdocuments>
        <zhridentity>
          <li type="altnrgroup">
            <altnrgroup>
              <altnr>GGA, Corr. I, 1887 [22,96] ; CGS, 301D</altnr>
              <altnrty>ggasignant</altnrty>
            </altnrgroup>
          </li>
          <li type="classificationterm">
            <classificationterm>a::aat.10278:1.2</classificationterm>
          </li>
          <li type="idennotegroup">
            <idennotegroup>
              <idennote>adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</idennote>
              <idennote_ggagen>adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</idennote_ggagen>
              <idennotety>ggagen</idennotety>
            </idennotegroup>
          </li>
          <identifier>6/12228</identifier>
          <li type="objectname">
            <objectname>brief</objectname>
          </li>
          <li type="repository">
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
          </li>
          <li type="titlegroup">
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Gustaf Van Mullem aan [Guido Gezelle]</titleti>
              <titleti_conti>Gustaf Van Mullem aan [Guido Gezelle]</titleti_conti>
              <titlety>conti</titlety>
            </titlegroup>
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Om eenigen uitleg te bekomen over</titleti>
              <titleti_incbr>Om eenigen uitleg te bekomen over</titleti_incbr>
              <titlety>incbr</titlety>
            </titlegroup>
          </li>
          <li type="xclassificationterm">
            <xclassificationterm>
              <classificationterm>brieven</classificationterm>
              <classificationterm_xac>a::aat.10278:1.2</classificationterm_xac>
            </xclassificationterm>
          </li>
          <li type="xrepository">
            <xrepository>
              <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            </xrepository>
          </li>
          <xrepository_vw>Guido Gezellearchief</xrepository_vw>
        </zhridentity>
        <zhrinscriptions>
          <li type="inscrgroup">
            <inscrgroup>
              <inscription>G. Van Mullem</inscription>
              <inscrty>handtekening</inscrty>
            </inscrgroup>
          </li>
          <li type="inscrnotegroup">
            <inscrnotegroup>
              <inscrnote>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle; idem rechts: 25/11 1887 (inkt, beide hand P.A.); idem rechts: 25 9ber (potlood)</inscrnote>
              <inscrnotety>gganote</inscrnotety>
            </inscrnotegroup>
          </li>
        </zhrinscriptions>
        <zhrisad>
          <li type="isadgrp">
            <isadgrp>
              <isadloi>isad:gga:12</isadloi>
            </isadgrp>
          </li>
        </zhrisad>
        <zhrlocation>
          <li type="locgroup">
            <locgroup>
              <loc>5938</loc>
              <locpkid>obbruggez</locpkid>
            </locgroup>
          </li>
          <xloc>5938</xloc>
        </zhrlocation>
        <zhrmaterialstechniques>
          <li type="matgroup">
            <matgroup>
              <mat>inkt</mat>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>medium</matrole>
              <xmat>inkt</xmat>
            </matgroup>
            <matgroup>
              <mat>papier</mat>
              <matcl>rechthoekig geruit</matcl>
              <matcol>wit</matcol>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>drager</matrole>
              <xmat>papier, wit, rechthoekig geruit</xmat>
            </matgroup>
          </li>
          <li type="techgroup">
            <techgroup>
              <tech>gevouwen</tech>
              <techpart>*</techpart>
            </techgroup>
          </li>
          <xmat_drager>papier, wit, rechthoekig geruit</xmat_drager>
          <xmat_medium>inkt</xmat_medium>
        </zhrmaterialstechniques>
        <zhrproduction>
          <li type="contextgroup">
            <contextgroup>
              <bdate>25/11/1887</bdate>
              <location>Brugge</location>
            </contextgroup>
          </li>
          <li type="creatorgroup">
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.2759</creator>
              <creator_bs_PG>Van Mullem, Gustaf</creator_bs_PG>
              <creatorrole>bs</creatorrole>
            </creatorgroup>
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1291</creator>
              <creator_be_PG>[Gezelle, Guido]</creator_be_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>be</creatorrole>
            </creatorgroup>
          </li>
        </zhrproduction>
        <zhrsubjects>
          <li type="subjspecgroup">
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Nederlands</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
          </li>
        </zhrsubjects>
      </data>
    </xenoData>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-01-08">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-11-19">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-10-06">mvass: transformation Word -- DALF</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text type="brief" xml:id="gg.12228" n="12228">
        <body>
            <div type="correspBlock.content">
                <pb n="p1" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5938r.jpg"/>
                <opener>
                    <salute>Eerweerde Heer.</salute>
                </opener>
                <p>Om eenigen uitleg te bekomen over eene zake die betrek heeft met de Vlaamsche tale peise ik mij niet beter te kunnen wenden dan <subst>
                        <del>da</del>
                        <add>na</add>
                    </subst>ar eenen man bekend om de liefde en voledige<note place="foot">
                        <p> Sic.</p>
                    </note> kenissen der moedertale.</p>
                <p>Niettegenstaande ik nooit de eere en had met U persoonlijk in onderhandelinge te treden durf ik toch hopen Mijnheer van uwenswege een kleen woordje uitleg te bekomen.</p>
                <p>Zie hier van wat er sprake is.</p>
                <p>Als West-Vaamsche student,<note place="foot">
                        <p> Gustaf Van Mullem studeerde aan het <name type="instelling" key="instelling0048" n="Sint-Lodewijkscollege Brugge">Sint-Lodewijkscollege</name> in Brugge.</p>
                    </note> ben ik, zooals gij ongetwijffeld<note place="foot">
                        <p> Sic.</p>
                    </note> wel ziet, nog al liefhebber van “de slepende<hi rend="underline"> e</hi>”<note place="foot">
                        <p> ‘Slepende e’ verwijst naar een toegevoegde e, zwak, dof uitgesproken (/ə/). Deze wordt veelal toegevoegd in dialectwoorden vb ‘zevene’ i.p.v. ‘zeven’. In zijn <!--REGISTER: no entry found for brief17065-->
                            <ref type="brief" target="brief:gg.17065">antwoordbrief van 28/11/1887 aan G. Van Mullem</ref> schrijft Gezelle: “Het woord "slepende e" is een dwaas uitvindsel”. Volgens hem hoef je je niet druk te maken over die toegevoegde ‘e’. Of het nu 'roede' of 'zevene' is, die eind-e klinkt altijd al zacht en slepend. Het is geen grote uitzondering of afwijking.</p>
                    </note> maar zoo het schijnt uit de bemerkinge van den Heere Leeraar<note place="foot">
                        <p> Vermoedelijk gaat het over <name type="persoon" key="persoon2468" n="Vervaeke, Richard">Richard Vervaeke</name>.</p>
                    </note> zou ik daar te groot gebruik van maken “’t en is maar als men voledige<note place="foot">
                        <p> Sic.</p>
                    </note> kenissen van zijne tale bezit, zoo zegt hij, dat men weet waar men de slepende <pb n="p2" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5938v.jpg"/>
                    <hi rend="underline">e</hi> mag gebruiken.” - -</p>
                <p>Ik vraag u dus Mijnheer, als het zijn kan mij daar eene kleene regel of bemerkinge van te geven, alsook van het gebruik van <hi rend="underline">en</hi> in den onkennenden zien BV.: “Ik <hi rend="underline">en</hi> heb hem, niet gezien<supplied>”</supplied> voor “Ik heb hem niet gezien.” met <hi rend="underline">en</hi> te <subst>
                        <del>he<gap n="x" reason="illegible"/>
                        </del>
                        <add>geb</add>
                    </subst>ruiken zou het juiste beantwoorden aan het fransch - “Je <hi rend="underline">ne</hi> l’ai <hi rend="underline">pas</hi> vu.”<note place="foot">
                        <p> Het oud-Nederlandse loochenwoord ‘en‘ wordt vóór het werkwoord geplaatst om een ontkenning in te leiden, vaak in combinatie met niet, geen, nimmer, enz. Vb: "Ik en weet het niet." Dit gebruik is vergelijkbaar met het Franse ’ne‘ in ”Je ne sais pas”. In zijn <!--REGISTER: no entry found for brief17065-->
                            <ref type="brief" target="brief:gg.17065">antwoordbrief van 28/11/1887</ref> aan G. Van Mullem schrijft Gezelle: “Wat het loochen woord en betreft ik en wete geen geval is ‘t welk ons volk dat woordeken kwalyk gebruikt. De Franschen hebben ‘t van ons geleerd en wy van de Franschen niet. Grimm beklaagt dat het Hoogduitsch het verloren heeft. Het is zoo oud als de germaansche tale zelve. Het begint overal, zelfs in Holland weer in te komen.”</p>
                        <p>In: P. Baes; H. V. d.B, De Taalsleutel of Vlaamsche Spraakregels tafelwijze geschikt. Thielt: Pollet-Dooms, 1890: 3de Bijvoeg. Taal en Wantaal (p. 65): “6. Het loochenende ‘en’ dient gebruikt te worden.” Dan volgt de mening van Van Beers die de verdwijning daarvan vaststelt sinds het midden van de 17de eeuw. Maar “Johan Winkler van Leeuwarden stelt dat dit “oude loochenwoordeken door onze hedendaagsche taaldwingelanden verworpen is, maar dat het in den volksmond, vooral in onze zuidelike (sic) gewesten, en ook hier en daar in Holland, nog leeft, en dat door de beste vlaamsche schyvers nog wel gebezigd wordt, terwyl het zooveel bevalligheid en zoetfloeiendheid (sic) aan de taal verleent.”</p>
                    </note>
                </p>
                <p>
                    <subst>
                        <del>
                            <gap n="x" reason="illegible"/>
                        </del>
                        <add>V</add>
                    </subst>ooraleer uit te scheen moet ik u verschooninge vragen over mijne stoutigheid, ge ziet M. dat ik zonder “fransche complimenten” ben en vriend van “Jan rechtuit”</p>
                <closer>
                    <salute>Uw nederige en verkleefde Dienaar</salute>
                    <signed>
                        <name type="persoon" key="persoon1909" n="Van Mullem, Gustaf">GVan Mullem</name> - Student</signed>
                    <signed>Witte Leertouwersstrate 34.</signed>
                    <signed>
                        <name type="plaats" key="plaats0158" n="Brugge">Brugge.</name>
                    </signed>
                    <dateline>Brugge 25-11-87.</dateline>
                </closer>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>