<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title>28/01/1886, Brugge, Karel Deflou aan [Guido Gezelle]</title>
        <author>
          <persName>Deflou, Karel</persName>
        </author>
        <editor>Johan Van Eenoo</editor>
        <principal>Els Depuydt</principal>
        <funder>
          <ref target="https://www.brugge.be/bibliotheek">Openbare Bibliotheek Brugge</ref> (Guido Gezellearchief)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://ctb.kantl.be">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</ref> (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren)
        </funder>
        <funder>
          <ref target="https://www.uantwerpen.be/nl/onderzoeksgroep/isln/">Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN)</ref> (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen)
        </funder>
        <funder>Guido Gezellegenootschap</funder>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Guido Gezellearchief</publisher>
        <pubPlace>Brugge</pubPlace>
        <publisher>KANTL/CTB</publisher>
        <pubPlace>Gent</pubPlace>
        <date>2023</date>
        <availability>
          <p>Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een 
            <ref target="https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/deed.nl">Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel</ref> licentie.
          </p>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <msDesc>
          <msIdentifier>
            <country>België</country>
            <settlement>Brugge</settlement>
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            <idno type="GGA">5596</idno>
            <idno type="GGA.record">11907</idno>
          </msIdentifier>
          <msContents>
            <msItem>
              <incipit>Allereerst dank ik U voor de toezending der</incipit>
            </msItem>
          </msContents>
          <physDesc>
            <objectDesc form="brieven">
              <supportDesc>
                <support>
                  <p>1 dubbel vel, 179 mm x 112 mm</p>
                  <p>papier, wit</p>
                  <p>papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt</p>
                </support>
                <condition>
                  <p>volledig</p>
                </condition>
              </supportDesc>
              <layoutDesc>
                <layout>
                  <p>watermerk: Imperial Treasury De La Rue</p>
                </layout>
              </layoutDesc>
            </objectDesc>
            <handDesc>
              <handNote xml:id="persoon0905-hand">
                <name type="persoon" key="persoon0905" n="Gezelle, Guido"/>
              </handNote>
            </handDesc>
            <additions>
              <p>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle (inkt, hand P.A.); zijden 1, 3 en 4 met inkt doorgehaald en op zijde 2 stukken tekst met inkt doorgehaald</p>
            </additions>
          </physDesc>
        </msDesc>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <projectDesc>
        <p>De briefwisseling van Guido Gezelle.</p>
      </projectDesc>
      <editorialDecl>
        <p>De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.</p>
        <p>De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.</p>
        <p>Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.</p>
        <p>Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.</p>
      </editorialDecl>
      <listPrefixDef>
        <prefixDef ident="brief" matchPattern="^(gg\..+)$" replacementPattern="https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>brief</code> prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI  
            <code>brief:gg.10184</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
        <prefixDef ident="record" matchPattern="^(\d+)$" replacementPattern="https://anet.be/desktop/gga/nl/opacgga/nr=tg:gga_6.$1">
          <p>Privé-URI's met het 
            <code>record</code> prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI  
            <code>record:1322</code> verwijst bijvoorbeeld naar 
            <code>https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322</code>.
          
          </p>
        </prefixDef>
      </listPrefixDef>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <langUsage>
        <language ident="nl">Nederlands</language>
      </langUsage>
      <textClass>
        <keywords>
          <term>brief</term>
        </keywords>
      </textClass>
      <correspDesc>
        <correspAction type="sent">
          <persName key="persoon0535">Deflou, Karel</persName>
          <date when="1886-01-28" when-custom="1886-01-28">28/01/1886</date>
          <placeName key="plaats0158">Brugge (Brugge)</placeName>
        </correspAction>
        <correspAction type="received">
          <persName key="persoon0905" evidence="conjecture">Gezelle, Guido</persName>
        </correspAction>
        <note type="remarks">adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</note>
      </correspDesc>
    </profileDesc>
    <xenoData>
      <data xmlns="https://www.brugge.be/bibliotheek/brocade">
        <zcatfulltexts>
          <li type="ingrp">
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>Brugge, den 28en Januari 1886. Achtbare Heer en Vriend, &lt;-#persoon0905-GezelleGuido#Allereerst dank ik U voor de toezending der "Afrikaansche Taalbeweging". Ongetwijfeld zal dit boekje mij zeer nuttig zijn. Ik heb laatst74 Héliand75 voor Hildebrand geschreven en vast met recht Uwe verwondering gaande gemaakt! ... Toch werd de {&lt;=Hél:&gt;[=Héliand]} voor {&lt;=nederl.&gt;[=nederlandsch]} uitgegeven; zelfs deed men dit met den Beowulf, enz., hoe ongerijmd ook. Reeds van over twee jaar ben ik bezig met ons oud-Nederlandsch (waarvan het bestaan door wijlen Heremans mij eens met koddige heftigheid afgeloo{&lt;-g&gt;&lt;+ch&gt;}end werd), woordje voor woordje uit de hooge middeneeuwsche79 oorkonden te ziften. 't Is beestewerk; maar goudzoeken gaat ook niet anders; en het kleine fortuintje woorden aldus opgegaard is alreeds genoeg om iets te kunnen bevestigen nopens onze taal van vòòr 't jaar 1000, - alweêr in strijd met hetgeen Te Winkel indertijd beweerde: als zou het {&lt;=Nederl.&gt;[=Nederlandsch]} van voòr 't jaar 1000 niet meer te onderkennen zijn. Ik zie dat de Psalmen door U ook als eene verwarde klos beschouwd worden; en dat het moeielijk zal zijn daarover iets bepaalds te zeggen.&gt;Bonte = Botte wijst op ons bond, dat, he[?r]om, in 't {&lt;=fr.&gt;[=fransch]} alweêr botte gebleven is. Dus is hier eene "nasalirung" 80 te vermoeden. Botte = Bonke = of met t, is eene algemeene wisseling, nietwaar? Workels rond Veurne; qui voor die; quod voor hwod en dat; te Parijs quarkier en charcukier leggen daar getuigenis van af, zoo goed als church nevens kyrka of kèerke en kerk. In 't oudste Latijn krielde 't van zulke wisselingen. De muylstoter uit Ulespiegel is het zeinsel zelf niet; maar de man, die 't gebruikt. Ulespiegel besloeg een doodshoofd met zilveren banden en zegende de lieden met deze relikwie; hij werd aldus een muylstoter, die veel geld wist af te schaffen. Ik meen dus in muilstooter een volkswoord te erkennen, al&lt;-s&gt;hoewel hetzelfde woord, als mulstoterium = patene, nooit buiten de kerken gegaan is. &lt;-#persoon0905-GezelleGuido#Friesch is voor mij ook eene taal; het is de brug tusschen de Teutoonsche en de Skandinaafsche soorten. Hoe foot, {&lt;=mv.&gt;[=meervoud]} feet werd. Groote kwestie, voorwaar! Wij zouden de oud-friesche en de Angelsche dialekten moeten kennen om dat met zekerheid in den klare te trekken. In de hedendaagsche friesche&gt; &lt;-#persoon0905-GezelleGuido#dialekten hoort men nu overal foten, fouten, fäiouten en zelfs voeten; naar 't westen op hoort men futten, fòtten en foeten, altemaal met dien meervoudsuitgang. Maar in de Angelsche streken verschilt dat sterk: Het meervoud is aldaar, volgens de streken: föt, fètt, fêtt, fett, fet, fööt, en fête in Sagelterland. Twee soorten van {&lt;=meerv.&gt;[=meervoud] zijn dus naar allen schijn van overouds in Oost- en West-Friesland in zwang en zullen dan ook door Angelen en Friso-Saksen tegelijkertijd naar Brittenland overgezet geweest zijn. Meest al de hooge klanken zijn ten andere, zoowel in {&lt;=meerv.&gt;[=meervoud] als in {&lt;=enkv.&gt;[=enkelvoud]} van sporte gezonken; en dit voornamelijk in 't Engelsch: voelen = to feel. voeden = to feed. broederen = brethren, naast brothers. goose = geese. gelooven = to believe. tooth = teeth. mouse = mice. Maar, wat ik zou moeten onder de hand hebben, is de taal van langs de Deensche westerkust! Toch, in 't algemeene Deensch verloopt het enkelvoud Fod in Fødder. Wie weet, of was er in 't een of 't ander Angelsaksisch dialekt ook geen&gt; &lt;-#persoon0905-GezelleGuido#geen86 Fjod voorhanden, evenals de fjoel, die uit het vroegere friesch in den modernen fugel ({&lt;=spr:&gt;[=spreek uit]} foegel) overgegaan is.? In de middeneeuwen hadden wij Woke, dat nu nog {&lt;=Westvl.&gt;[=Westvlaamsch]} weuke luidt, en algemeener weke geworden is. Doogniet = deugniet en in sommiger mond alreeds deigeniet geworden. Is nu langs dien weg het ver{&lt;-[x]&gt;&lt;+l&gt;}oop van fote tot føt en feet niet te zoeken? - Over on = men en ne = en, denken wij verschillig. On toch is li homs, hom, lhom; {&lt;=L.&gt;[=Latijn]} Homo. En i{&lt;-n&gt;&lt;+s&gt;}s ne dan 't zelfde niet als in 't latijn en in alle talen? In oudfransch heeft men toch nen, {&lt;=L.&gt;[=Latijn]} non, alweder door verlaging van toon. Dit is geen teutoonsch neen, want hoe teutoonsch nen-il en nennil (modern nenni) er ook uit zien, peis ik er non-illud in te mogen herkennen.&gt; Blijve {&lt;=UEds&gt;[=UEdeles]} {&lt;=dw.&gt;[=dienstwillige]} {&lt;=dr.&gt;[=dienaar]} K. Deflou</in>
              <loc>text</loc>
              <ty>transcription</ty>
            </ingrp>
            <ingrp>
              <access>brugge</access>
              <in>11907</in>
              <loc>kantl</loc>
              <ty>link</ty>
            </ingrp>
          </li>
        </zcatfulltexts>
        <zhrcondition>
          <li type="condnotegroup">
            <condnotegroup>
              <condnote>volledig</condnote>
              <condnotelg>21</condnotelg>
              <condnotety>ggacond</condnotety>
            </condnotegroup>
          </li>
        </zhrcondition>
        <zhrdimensions>
          <li type="dmsgroup">
            <dmsgroup>
              <dms>1</dms>
              <dmspart>*</dmspart>
              <dmsunit>dsheet</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>179</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>hi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
            <dmsgroup>
              <dms>112</dms>
              <dmspart>geheel</dmspart>
              <dmsty>wi</dmsty>
              <dmsunit>mm</dmsunit>
            </dmsgroup>
          </li>
          <li type="dmsnotegroup">
            <dmsnotegroup>
              <dmsnote>4 zijden beschreven</dmsnote>
              <dmsnotelg>24</dmsnotelg>
              <dmsnotety>ggapage</dmsnotety>
            </dmsnotegroup>
          </li>
          <xdmscmmm>179 mm x 112 mm</xdmscmmm>
          <xdmsheet>1 dubbel vel</xdmsheet>
        </zhrdimensions>
        <zhrdocuments>
          <li type="document">
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5596_01r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5596_01v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5596_02r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 3</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5596_02v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 4</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5596r.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 1 en 4</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
            <document>
              <docdloi>/gga_images/GGA_5596v.jpg</docdloi>
              <docpart>Pag. 2 en 3</docpart>
              <docty>/gga_images/thumbnail.JPG</docty>
            </document>
          </li>
        </zhrdocuments>
        <zhridentity>
          <li type="altnrgroup">
            <altnrgroup>
              <altnr>GGA, Corr. I, 1886 [20,20] ; CGS, 261B</altnr>
              <altnrty>ggasignant</altnrty>
            </altnrgroup>
          </li>
          <li type="classificationterm">
            <classificationterm>a::aat.10278:1.2</classificationterm>
          </li>
          <li type="idennotegroup">
            <idennotegroup>
              <idennote>watermerk: Imperial Treasury De La Rue</idennote>
              <idennote_ggaspec>watermerk: Imperial Treasury De La Rue</idennote_ggaspec>
              <idennotelg>29</idennotelg>
              <idennotety>ggaspec</idennotety>
            </idennotegroup>
            <idennotegroup>
              <idennote>adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</idennote>
              <idennote_ggagen>adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie</idennote_ggagen>
              <idennotelg>37</idennotelg>
              <idennotety>ggagen</idennotety>
            </idennotegroup>
          </li>
          <identifier>6/11907</identifier>
          <li type="objectname">
            <objectname>brief</objectname>
          </li>
          <li type="repository">
            <repository>Guido Gezellearchief</repository>
          </li>
          <li type="titlegroup">
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Karel Deflou aan [Guido Gezelle]</titleti>
              <titleti_conti>Karel Deflou aan [Guido Gezelle]</titleti_conti>
              <titlety>conti</titlety>
            </titlegroup>
            <titlegroup>
              <titleap>1</titleap>
              <titlelg>dut</titlelg>
              <titleti>Allereerst dank ik U voor de toezending der</titleti>
              <titleti_incbr>Allereerst dank ik U voor de toezending der</titleti_incbr>
              <titlety>incbr</titlety>
            </titlegroup>
          </li>
          <li type="xclassificationterm">
            <xclassificationterm>
              <classificationterm>brieven</classificationterm>
              <classificationterm_xac>a::aat.10278:1.2</classificationterm_xac>
            </xclassificationterm>
          </li>
          <li type="xrepository">
            <xrepository>
              <repository>Guido Gezellearchief</repository>
            </xrepository>
          </li>
          <xrepository_vw>Guido Gezellearchief</xrepository_vw>
        </zhridentity>
        <zhrinscriptions>
          <li type="inscrgroup">
            <inscrgroup>
              <inscription>K. Deflou</inscription>
              <inscrty>handtekening</inscrty>
            </inscrgroup>
          </li>
          <li type="inscrnotegroup">
            <inscrnotegroup>
              <inscrnote>op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle (inkt, hand P.A.); zijden 1, 3 en 4 met inkt doorgehaald en op zijde 2 stukken tekst met inkt doorgehaald</inscrnote>
              <inscrnotelg>30</inscrnotelg>
              <inscrnotety>gganote</inscrnotety>
            </inscrnotegroup>
          </li>
        </zhrinscriptions>
        <zhrisad>
          <li type="isadgrp">
            <isadgrp>
              <isadloi>isad:gga:12</isadloi>
            </isadgrp>
          </li>
        </zhrisad>
        <zhrlocation>
          <li type="locgroup">
            <locgroup>
              <loc>5596</loc>
              <locpkid>obbruggez</locpkid>
            </locgroup>
          </li>
          <xloc>5596</xloc>
        </zhrlocation>
        <zhrmaterialstechniques>
          <li type="matgroup">
            <matgroup>
              <mat>inkt</mat>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>medium</matrole>
              <xmat>inkt</xmat>
            </matgroup>
            <matgroup>
              <mat>papier</mat>
              <matcol>wit</matcol>
              <matpart>*</matpart>
              <matrole>drager</matrole>
              <xmat>papier, wit</xmat>
            </matgroup>
          </li>
          <li type="techgroup">
            <techgroup>
              <tech>gevouwen</tech>
              <techpart>*</techpart>
            </techgroup>
          </li>
          <xmat_drager>papier, wit</xmat_drager>
          <xmat_medium>inkt</xmat_medium>
        </zhrmaterialstechniques>
        <zhrproduction>
          <li type="contextgroup">
            <contextgroup>
              <bdate>28/01/1886</bdate>
              <location>Brugge</location>
            </contextgroup>
          </li>
          <li type="creatorgroup">
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1127</creator>
              <creator_bs_PG>Deflou, Karel</creator_bs_PG>
              <creatorrole>bs</creatorrole>
            </creatorgroup>
            <creatorgroup>
              <creator>a::pg.1291</creator>
              <creator_be_PG>[Gezelle, Guido]</creator_be_PG>
              <creatorqualifier>reconstructed</creatorqualifier>
              <creatorrole>be</creatorrole>
            </creatorgroup>
          </li>
        </zhrproduction>
        <zhrsubjects>
          <li type="subjspecgroup">
            <subjspecgroup>
              <subjspeccat>language</subjspeccat>
              <subjspecdesc>Nederlands</subjspecdesc>
            </subjspecgroup>
          </li>
        </zhrsubjects>
      </data>
    </xenoData>
    <revisionDesc>
      <change when="2026-01-08">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2025-11-19">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2024-08-01">mvass (via Oxygen): update metadata</change>
      <change when="2023-05-05">mvass: transformation Word -- DALF</change>
    </revisionDesc>
  </teiHeader>
  <text type="brief" xml:id="gg.11907" n="11907">
        <body>
            <div type="correspBlock.content">
                <pb n="p1" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5596_01r.jpg"/>
                <opener>
                    <dateline>
                        <name type="plaats" key="plaats0158" n="Brugge">Brugge</name>, den 28<hi rend="sup underline">en</hi> Januari 1886.</dateline>
                </opener>
                <p>Achtbare Heer en Vriend,</p>
                <p>
                    <delSpan spanTo="#d891e108" hand="#persoon0905-hand"/>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e108.1" xml:id="d891e108.1" next="#d891e108.2">Allereerst dank ik U voor de toezending der “<name type="werk.ander" key="werk.ander1400" n="Geskiedenis van die Afrikaanse Taalbeweging, ver vriend en vyand, uit publieke en private bronne Bewerk deur 'n Lid van die Genootskap van Regte Afrikaners">Afrikaansche</name>
                        <name type="werk.ander" key="werk.ander1400" n="Geskiedenis van die Afrikaanse Taalbeweging, ver vriend en vyand, uit publieke en private bronne Bewerk deur 'n Lid van die Genootskap van Regte Afrikaners"> Taalbeweging</name>”. Ongetwijfeld zal dit boekje mij zeer nuttig zijn.</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e108.1" xml:id="d891e108.2" prev="#d891e108.1" next="#d891e108.3">Ik heb laatst<note place="foot">
                            <p> Zie <!--REGISTER: no entry found for brief11904-->
                                <ref type="brief" target="brief:gg.11904">brief van 24/01/1886 van Karel Deflou aan Guido Gezelle</ref>, Deflou zegt hier dat hij in die brief verkeerdelijk Heliand schreef, maar Hildebrand bedoelde.</p>
                        </note> <name type="werk.ander" key="werk.ander1274" n="Heliand">Héliand</name>
                        <note place="foot">
                            <p> De Heliand is een religieus, episch gedicht over het leven van Jezus Christus, geschreven in het Oudsaksisch en geplaatst in een Saksische context uit die tijd.</p>
                        </note> voor Hildebrand<note place="foot">
                            <p> Hildebrand is een personage uit de middeleeuwse Thidrekssaga over de held Dietrich van Bern, omstreeks 1250 voor het eerst opgeschreven, waarschijnlijk in het Oudnoors.</p>
                        </note> geschreven en vast met recht Uwe verwondering gaande gemaakt! ... Toch werd de <choice>
                            <abbr>Hél:</abbr>
                            <expan>Héliand</expan>
                        </choice> voor <choice>
                            <abbr>nederl.</abbr>
                            <expan>nederlandsch</expan>
                        </choice> uitgegeven<note place="foot">
                            <p> Toch werd de Heliand uitgegeven als zijnde Nederlands.</p>
                        </note>; zelfs deed men dit met den <name type="werk.ander" key="werk.ander0635" n="Beowulf">Beowulf</name>
                        <note place="foot">
                            <p> Beowulf is de naam die in de 19de eeuw gegeven werd aan een Oudengels, episch gedicht in allitererende versvorm uit, naar men schat, de 10de eeuw. Het gedicht kan uit de 8e eeuw stammen en verhaalt de strijd van de held Beowulf tegen het monster Grendel. Het manuscript werd pas in 1815 voor het eerst uitgegeven.</p>
                        </note>, enz., hoe ongerijmd ook. Reeds van over twee jaar ben ik bezig met ons oud-Nederlandsch (waarvan het bestaan door wijlen <name type="persoon" key="persoon1017" n="Heremans, Jacob Frans Johan">Heremans</name> mij eens met koddige heftigheid afgeloo<subst>
                            <del>g</del>
                            <add>ch</add>
                        </subst>end werd), woordje voor woordje uit de hooge middeneeuwsche<note place="foot">
                            <p> Hoogmiddeleeuwse.</p>
                        </note> oorkonden te ziften. ’t Is beestewerk; maar goudzoeken gaat ook niet anders; en het kleine fortuintje woorden aldus opgegaard is alreeds genoeg om <hi rend="underline">iets</hi> te kunnen bevestigen nopens onze taal van vòòr ’t jaar 1000, - alweêr in strijd met hetgeen Te Winkel indertijd beweerde: als zou het <choice>
                            <abbr>Nederl.</abbr>
                            <expan>Nederlandsch</expan>
                        </choice> van voòr ’t jaar 1000 niet meer te onderkennen zijn.</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e108.1" xml:id="d891e108.3" prev="#d891e108.2">Ik zie dat de <hi rend="underline">Psalmen</hi> door U ook als eene verwarde klos beschouwd worden; en dat het moeielijk zal zijn daarover iets bepaalds te zeggen.</del>
                    <anchor xml:id="d891e108"/>
                    <pb n="p2" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5596_01v.jpg"/>
                    <hi rend="underline">Bonte</hi> = <hi rend="underline">Botte</hi> wijst op ons <hi rend="underline">bond</hi>, dat, he<unclear>r</unclear>om, in ‘t <choice>
                        <abbr>fr.</abbr>
                        <expan>fransch</expan>
                    </choice> alweêr <hi rend="underline">botte</hi> gebleven is. Dus is hier eene “nasalirung” <note place="foot">
                        <p> Duitse term voor nasalisering, nasalisatie, neusklankvorming.</p>
                    </note> te vermoeden. <hi rend="underline">Bo<hi rend="underline.double">tt</hi>e</hi> = <hi rend="underline">Bon<hi rend="underline.double">k</hi>e</hi> = of met <hi rend="underline">t</hi>, is eene algemeene wisseling, nietwaar? <hi rend="underline">Wor<hi rend="underline.double">k</hi>els</hi> rond Veurne; <hi rend="underline">qui</hi> voor <hi rend="underline">die</hi>; <hi rend="underline">quod</hi> voor <hi rend="underline">hwod</hi> en <hi rend="underline">dat</hi>; te Parijs <hi rend="underline">quar<hi rend="underline.double">k</hi>ier</hi> en <hi rend="underline">charcu<hi rend="underline.double">k</hi>ier</hi> leggen daar getuigenis van af, zoo goed als <hi rend="underline">church</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> Onder de 2 c’s van church schrijft Deflou telkens tj om de klankwisseling t-k aan te geven; in kerk hoor je geen t, in church zelfs twee.</p>
                    </note> nevens <hi rend="underline">kyrka</hi> of <hi rend="underline">kèerke</hi> en <hi rend="underline">kerk</hi>. In ‘t oudste Latijn krielde ‘t van zulke wisselingen.</p>
                <p>De <hi rend="underline">muylstoter</hi> uit <name type="werk.ander" key="werk.ander1635" n="Historie van Thijl Ulenspiegel : uan sijn schalcke, listige boetsen ende boevereijen, die hy in sijn leven bedreef. : Seer tijdt kortigh en genoegelijck om lesen ende in figueren af-ghebeldt.">Ulespiegel</name> is het <hi rend="underline">zeinsel</hi>
                    <note place="foot">
                        <p> Handrelikwiehouder of pateen met handvat die gelovigen kussen bij de offergang in de Rooms-Katholieke eredienst.  De priester houdt (duwt, stoot) het zeinsel (<hi rend="italic">zeinen</hi> = zegenen) tegen de wang (<hi rend="italic">mule</hi> = gezicht) van de gelovige. In het Uylenspieghelverhaal is de mulestoter, zoals Deflou zegt, niet hetgeen waarmee men zegent, maar de (nep)priester.</p>
                    </note> zelf niet; maar de man, die ‘t gebruikt. Ulespiegel besloeg een doodshoofd met zilveren banden en zegende de lieden met deze relikwie; hij werd aldus een <hi rend="underline">muylstoter</hi>, die veel geld wist <hi rend="underline">af te schaffen</hi>. Ik meen dus in <hi rend="underline">muilstooter</hi> een volkswoord te erkennen, al<del>s</del>hoewel hetzelfde woord, als <hi rend="underline">mulstoterium</hi> = <hi rend="underline">patene</hi>, nooit buiten de kerken gegaan is.</p>
                <p>
                    <delSpan spanTo="#d891e274" hand="#persoon0905-hand"/>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e274.1" xml:id="d891e274.1" next="#d891e274.2">Friesch is voor mij ook eene <hi rend="underline">taal</hi>; het is de brug tusschen de Teutoonsche en de Skandinaafsche soorten.</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e274.1" xml:id="d891e274.2" prev="#d891e274.1">Hoe <hi rend="underline">foot</hi>, <choice>
                            <abbr>mv.</abbr>
                            <expan>meervoud</expan>
                        </choice> <hi rend="underline">feet</hi> werd. Groote kwestie, voorwaar! Wij zouden de oud-friesche en de Angelsche dialekten moeten kennen om dat met <hi rend="underline">zekerheid</hi> in den klare te trekken. In de hedendaagsche friesche</del>
                    <anchor xml:id="d891e274"/>
                    <pb n="p3" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5596_02r.jpg"/>
                    <delSpan spanTo="#d891e398" hand="#persoon0905-hand"/>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e398.1" xml:id="d891e398.1" next="#d891e398.2">dialekten hoort men nu overal <hi rend="underline">foten</hi>, <hi rend="underline">fouten</hi>, <hi rend="underline">fäiouten</hi> en zelfs <hi rend="underline">voeten</hi>; naar ‘t westen op hoort men <hi rend="underline">futten</hi>, <hi rend="underline">fòtten</hi> en <hi rend="underline">foeten</hi>, altemaal met dien meervoudsuitgang. Maar in de <hi rend="underline">Angelsche</hi> streken verschilt dat sterk: Het meervoud is aldaar, volgens de streken: <hi rend="underline">föt</hi>, <hi rend="underline">fètt</hi>, fêtt, <hi rend="underline">fett</hi>, <hi rend="underline">fet</hi>, <hi rend="underline">fööt</hi>, en <hi rend="underline">fête</hi> in Sagelterland.<note place="foot">
                            <p> Nu Saterland, is een gemeente in Oost-Friesland, provincie Cloppenburg, deelstaat Niedersachsen in Duitsland. Het ligt op een 15 km lang en 4 km breed zandeiland en was tot in de 19de eeuw enkel per schip bereikbaar. Door dit isolement bleef de Saterfriese taal, een Fries dialect, er behouden, terwijl andere Friese dialecten verdwenen.</p>
                        </note>
                    </del> </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e398.1" xml:id="d891e398.2" prev="#d891e398.1" next="#d891e398.3">Twee soorten van <choice>
                            <abbr>meerv.</abbr>
                            <expan>meervoud</expan>
                        </choice> zijn dus naar allen schijn <hi rend="underline">van overouds</hi> in Oost- en West-Friesland in zwang en zullen dan ook door <hi rend="underline">Angelen</hi> en <hi rend="underline">Friso-Saksen </hi>tegelijkertijd naar Brittenland overgezet geweest zijn. </del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e398.1" xml:id="d891e398.3" prev="#d891e398.2" next="#d891e398.4">Meest al de<note place="foot">
                            <p> De meeste.</p>
                        </note> hooge klanken zijn ten andere, zoowel in <choice>
                            <abbr>meerv.</abbr>
                            <expan>meervoud</expan>
                        </choice> als in <choice>
                            <abbr>enkv.</abbr>
                            <expan>enkelvoud</expan>
                        </choice> van sporte gezonken<note place="foot">
                            <p> Een trapje lager bemand, d.i. lager uitgesproken.</p>
                        </note>; en dit voornamelijk in ’t Engelsch:</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e398.1" xml:id="d891e398.4" prev="#d891e398.3" next="#d891e398.5">voelen = to feel.<lb/>voeden = to feed.<lb/>broederen = brethren, naast brothers.<lb/>goose = geese.<lb/>gelooven = to believe.<lb/>tooth = teeth.<lb/>mouse = mice.</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e398.1" xml:id="d891e398.5" prev="#d891e398.4">Maar, wat ik zou moeten onder de hand hebben, is de taal van langs de Deensche westerkust! Toch, in ‘t algemeene Deensch verloopt het enkelvoud <hi rend="underline">Fod</hi> in Fødder. Wie weet, of was er in ‘t een of ‘t ander Angelsaksisch dialekt ook geen</del>
                    <anchor xml:id="d891e398"/>
                    <pb n="p4" type="editor" facs="https://bibmedia.brugge.be/images/gezelle/GGA_5596_02v.jpg"/>
                    <delSpan spanTo="#d891e561" hand="#persoon0905-hand"/>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e561.1" xml:id="d891e561.1" next="#d891e561.2">geen<note place="foot">
                            <p> Het woord “geen” staat dubbel geschreven bij de paginaovergang.</p>
                        </note> <hi rend="underline">Fjod</hi> voorhanden, evenals de <hi rend="underline">fjoel</hi>, die uit het vroegere friesch in den modernen <hi rend="underline">fugel</hi> (<choice>
                            <abbr>spr:</abbr>
                            <expan>spreek uit</expan>
                        </choice> <hi rend="underline">fŏegel</hi>) overgegaan is.? </del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e561.1" xml:id="d891e561.2" prev="#d891e561.1" next="#d891e561.3">In de middeneeuwen hadden wij <hi rend="underline">Woke,</hi> dat nu nog <choice>
                            <abbr>Westvl.</abbr>
                            <expan>Westvlaamsch</expan>
                        </choice> <hi rend="underline">weuke</hi> luidt, en algemeener <hi rend="underline">weke</hi> geworden is. <hi rend="underline">Doogniet</hi> = <hi rend="underline">deugniet</hi> en in sommiger mond alreeds <hi rend="underline">deigeniet</hi> geworden.</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e561.1" xml:id="d891e561.3" prev="#d891e561.2" next="#d891e561.4">Is nu langs dien weg het ver<subst>
                            <del>
                                <gap n="x" reason="illegible"/>
                            </del>
                            <add>l</add>
                        </subst>oop van <hi rend="underline">fote</hi> tot <hi rend="underline">føt</hi> en <hi rend="underline">feet</hi> niet te zoeken?</del>
                </p>
                <p>
                    <del hand="#persoon0905-hand" corresp="#d891e561.1" xml:id="d891e561.4" prev="#d891e561.3">- Over on = men en <hi rend="underline">ne</hi> = <hi rend="underline">en</hi>, denken wij verschillig. <hi rend="underline">On</hi> toch is <hi rend="underline">li homs</hi>, <hi rend="underline">hom</hi>, <hi rend="underline">lhom;</hi> <choice>
                            <abbr>L.</abbr>
                            <expan>Latijn</expan>
                        </choice> <hi rend="underline">Homo</hi>. En i<subst>
                            <del>n</del>
                            <add>s</add>
                        </subst>s <hi rend="underline">ne</hi> dan ‘t zelfde niet als in ‘t latijn en in alle talen? In oudfransch heeft men toch <hi rend="underline">nen</hi>, <choice>
                            <abbr>L.</abbr>
                            <expan>Latijn</expan>
                        </choice> <hi rend="underline">non,</hi> alweder door verlaging van toon. Dit is geen teutoonsch  <hi rend="underline">neen</hi>, want hoe teutoonsch <hi rend="underline">nen-il</hi> en <hi rend="underline">nennil</hi> (modern <hi rend="underline">nenni</hi>) er ook uit zien, peis ik er <hi rend="underline">non-illud</hi> in te mogen herkennen.</del>
                    <anchor xml:id="d891e561"/>
                </p>
                <p>Blijve <choice>
                        <abbr>UEds</abbr>
                        <expan>UEdeles</expan>
                    </choice> <choice>
                        <abbr>dw.</abbr>
                        <expan>dienstwillige</expan>
                    </choice> <choice>
                        <abbr>dr.</abbr>
                        <expan>dienaar</expan>
                    </choice>
                </p>
                <closer>
                    <signed>
                        <name type="persoon" key="persoon0535" n="Deflou, Karel">K. Deflou</name>
                    </signed>
                </closer>
            </div>
        </body>
    </text>
</TEI>