't Vlaamsch moet classiek zijn, ja, 1o in de classen. Immers de jongers en weten niet genoeg om zelve te oordeelen wat zij mogen, en wat zij niet en mogen schrijven. Gaf men hun een stapken, zij zouden eenen geheelen kilometer pakken. Zij en weten geen verschil te maken tusschen dialect en patois, en liet men hun dialect schrijven, zij zouden allicht zoo leege zijn als 't jaar 30.

2o classiek, in den zin dat men de taalwetten moet onderhouden. Daarin zijn wij nu en dan wat ten achteren gebleven: maar ik ben ferme van gedacht op mijn zelven te waken. taalwetten dat moet op onze vane staan; dat en wilt niet zeggen dat wij onze nekke moeten buigen onder al dat er in 't gedacht komt van den eersten den gereedsten, die eene zoo gezeide spraakkunste , ( waar alles in is buiten 't en zij sprake en buiten kunste , ) te maken.

Wij en moeten niet schrijven zoo men spreekt. Dat is een axioma van studenten die wilden Gezelle navolgen en hem niet en verstonden; maar wij moeten de sprake voor steun nemen van de tale, waar aan op zij de voorhand heeft in den tijd. Sprake is voòr tale schrijven - tale komt de schrijftale steunt op de sprake. Wij moeten de sprake zuiveren; uit de sprake de elementen nemen van onzen schrijfstijl, dat is de waarheid; maar wij en moeten noch en mogen niet schrijven zoo men spreekt.

Immers:

Er is en er moet eene litteraire tale zijn.

Dat is zeker en vaste. Wij verschillen met onze tegenstre- vers hierin, dat wij sommige vormen aanveerden, die ons westvlaamsch eigen zijn, en die voortijds door Vondel en door al de groote schrijvers gebezigd wierden; die in Belgenland in 't gebruik bleeven tot in 1816 - ziet de affichen van de goddelijke diensten tot dit jaar toe. -

maar dit verschil en is geen grondverschil.

het grondverschil is dat onze wendinge

Adolf Duclos gebruikt het begrip ‘(west-vlaamsche) wending‘ om te verwijzen naar hoe een talige traditie tot uiting komt in uitdrukkingen, zegswijzen en formuleringen (Frans: ’la tournure de phrase’). Die is voor hem nauw verweven met de manier van denken en identiteit van spreker of schrijver. Guido Gezelle vreest dat Duclos hiermee taalpolitiek bedoelt, in de zin van ’West-Vlaamse beweging‘ (Frans: ’mouvement’).

Nogtans, op voorwendsel van onze wending te nemen, en mogen wij onzen stijl niet slepende maken, zoo wij ongelukkiglijk het somtijds gedaan hebben. Wij moeten zien en zorgen dat onze schrijfwijze statig weze envaste in hare klaarte zonder daarom hard en onhoorlijk te worden.

Wij hebben ook nog iets te antwoorden aan die tegen R. d. H. spreken. 't Is dat sommige medewerkers niet genoegzaam t'huis en zijn in 't vlaamsch; ik moet hunne mededeelingen straf corrigeeren, en daar blijven altijd fauten van stijl in, die ik al zoo wel als de puristen en zou willen niet tegenkomen.

tut! tut! tut!

Voortdoen, jongen; 't is voor 't goed.