01/11/1887, Zolder, Polydoor Daniëls aan [Guido Gezelle] Daniëls, Polydoor Michael Gijbels Universiteit Antwerpen Els Depuydt Openbare Bibliotheek Brugge (Guido Gezellearchief) Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie (Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal en Letteren) Instituut voor de Studie van de Letterkunde in de Lage Landen (ISLN) (Piet Couttenier, Universiteit Antwerpen) Guido Gezellegenootschap Guido Gezellearchief Brugge KANTL/CTB Gent 2026

Teksten en afbeeldingen beschikbaar onder een Creative Commons Naamsvermelding - Niet Commercieel licentie.

België Brugge Guido Gezellearchief 5920 11145 Ik kom om raad by U.

2 enkele vellen, bijlage: 200 mm x 133 mm; enkel vel: 177 mm x 113 mm

papier, wit

papiersoort: 4 zijden beschreven, inkt

volledig

op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle; idem rechts: [1/11] 1887 (inkt, beide hand P.A.); idem rechts: 19ber (potlood)

bijlage: prozatekst Onze taal

 Gezelle-briefwisseling 1: Verzameling archief en museum voor het Vlaamse cultuurleven Antwerpen / door R.F. Lissens. - Antwerpen : De Nederlandsche Boekhandel, 1970, p.50-51

De briefwisseling van Guido Gezelle.

De tekst werd diplomatisch getranscribeerd, en aangevuld met een editoriale laag.

De oorspronkelijke tekst werd ongewijzigd getranscribeerd; alleen typografische regeleindes en afbrekingstekens, en niet-betekenisvolle witruimte werden genormaliseerd.

Auteursingrepen in de tekst (toevoegingen, schrappingen), en latere redactie-ingrepen (schrappingen, toevoegingen, taalkundige notities) door de lezer werden overgenomen en expliciet gemarkeerd.

Voor een aantal tekstfenomenen werden naast de oorspronkelijke vorm ook editeursingrepen opgenomen in de transcriptie: oplossingen voor niet-gangbare afkortingen en correcties voor manifeste fouten. Daarnaast bevat de transcriptie editeursingrepen ter verbetering van de leesbaarheid (toevoegingen, reconstructies) of ter motivering van transcriptie-beslissingen (aanduiding van onzekere lezingen, weglating van onleesbare tekst). Alle editeursingrepen worden expliciet gemarkeerd.

Privé-URI's met het brief prefix verwijzen naar andere brieven in de editie. De URI brief:gg.10184 verwijst bijvoorbeeld naar https://edities.kantl.be/gezelle/ed/DALF.db.gg.10184.

Privé-URI's met het record prefix verwijzen naar recordnummers in de catalogus van de Openbare Bibliotheek Brugge. De URI record:1322 verwijst bijvoorbeeld naar https://brugge.bibliotheek.be/detail/?itemid=|library/v/obbrugge/gezelle|1322.

Nederlands brief Daniëls, Polydoor 01/11/1887 Zolder (Heusden-Zolder) Gezelle, Guido briefversie van datering: Allerheiligen dag 1887 ; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie
  • brugge 11145 kantl link brugge + Zeer eerw. Heer en Vriend, Ik kom om raad bij U. We hebben hier in 't Bisdom eenen "Salesius-Bode", dat is eene "Godsdienstige Week." Ik heb altijd gepeisd dat zulke Weken hen moesten bezig houden met godsdienstige zaken. D'onze peist er anders over en den 15 october 87 heeft ze eens hare kwaadaardigheid willen uitwerken op de Volkstaal en op 't Daghet. Ik stuur u wat ze vertelt. Nota Bene: eendige dagen van te voren zat ik bij den Hoogeerw. Heer Bestuurder van de "Week" aan tafel en der is zelfs iet of wat spraak geweest van "zouden de Hollanders zeggen"; en hij zei geen woord van 't Daghet. Nu komt daar die Coup de Jarnac te blakke! 't Is niet heel schoon, 'k moet het bekennen, van eenen man die mij altijd als vriend behandelde en dien ik als vriend ook behandelde. Welnu, zou ik iets schrijven tegen die Judasserij - t zij in t Daghet 't zij in Rond den Heerd? Hem wil ik er niets van zeggen of schrijven. Wat raadt ge mij aan? Herteliken dank voor Madoc;81 't is wat anders als dat er in den Moniteur stond van Jhr De Pauw. Mijnen besten vlaamschen groet in {<=X°>[=Christo]} PolydDaniëls {<=pr>[=presbyter]} Vogelsanck, Allerheiligen dag 1887 Onze taal. - Eenige weken geleden, lazen wij, in een Limburgsch weekblad een wel gedacht en geschreven artikel, te lang om {<-in><+hier>} in zijn geheel medegedeeld te worden, maar welks hoofdgedacht hierop neerkwam: "Vlamingen, die uwe taal liefhebt, waarom durft gij ze niet spreken en schrijven? Waarom in uwen mond altijd een dialect, een volkstaal? Waarom in beschaafde kringen niet onze schoone Nederlandsche taal gebezigd, maar altijd een onooglijk onding, een platte, gansch onclassieke taal, ofwel - als uitvlucht - Fransch? Indien gij de taal niet kent, leert ze dan, zegt steller van bedoeld artikel, en spreekt ze." Wij weten 't maar al te wel, om het gebruik onzer taal algemeen te maken, dient men nog vele hinderpalen omver te werpen; maar zou men het ten minste niet zoover kunnen brengen, dat in gemeenteraden, in Katholieke Kringen, in vergaderingen, het Nederlandsch gesproken werd?... Wij kunnen - men vergeve ons onze eenvoudigheid! - wij kunnen maar volstrekt niet begrijpen wat voordeel de Vlaamsche beweging kan trekken uit het gewoel en gewar der voorstanders van de zoogezegde volkstaal, die graag onze taal tot de taal van de 13e of 14e eeuw zouden willen terug brengen, of in elk kanton, misschien wel in elke gemeente, een dialect invoeren? Dit moge eene heropbouwing van Babel's toren zijn; iets anders ontwaren wij niet in dat taalbederf, al geeft men voor een gloriezon aan de oosterkim te doen verrijzen. (Dees leste is onderstreept in den Bode) Dan volgt er nog wat tegen de "overheidspersonen", die "aan hunne Vlaamsche onderhoorigen schier uitsluitend in 't Fransch schrijven. En t mooiste van alles is nog "dat die overheidspersonen geen Fransc{<-k><+h>} kennen. En 't slot is: Waarom in officieele stukken (voor gemeente of school), die toch enkel door Vlamingen moeten gelezen worden, een taal gebruiken die, voor dat gedeelte des lands althans, een vreemde is?" En dat alles wordt gedrukt "onder de bescherming van Zijn doorluchtige Hoogwaardigheid den Bisschop' en de "Bestuurder van het werk is Msgr. Rutten. Quelle misère! text transcription
  • volledig ggacond
  • 2 * ssheet 177 enkel vel hi mm 113 enkel vel wi mm 200 bijlage hi mm 133 bijlage wi mm
  • 4 zijden beschreven ggapage
    • bijlage: 200 mm x 133 mm; enkel vel: 177 mm x 113 mm 2 enkele vellen
  • Gezelle-briefwisseling 1: Verzameling archief en museum voor het Vlaamse cultuurleven Antwerpen / door R.F. Lissens. - Antwerpen : De Nederlandsche Boekhandel, 1970, p.50-51 ggaother
    • Gezelle-briefwisseling 1: Verzameling archief en museum voor het Vlaamse cultuurleven Antwerpen / door R.F. Lissens. - Antwerpen : De Nederlandsche Boekhandel, 1970, p.50-51
  • /gga_images/GGA_5920ar.jpg Pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_5920av.jpg Pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_5920br.jpg Bijlage pag. 1 /gga_images/thumbnail.JPG /gga_images/GGA_5920bv.jpg Bijlage pag. 2 /gga_images/thumbnail.JPG
  • GGA, Corr. I, 1887 [22,77] ; CGS, 299D; 299E ggasignant
  • a::aat.10278:1.2
  • bijlage: prozatekst Onze taal bijlage: prozatekst Onze taal ggaspec briefversie van datering: Allerheiligen dag 1887 ; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie briefversie van datering: Allerheiligen dag 1887 ; adressaat gereconstrueerd op basis van toegevoegde notitie ggagen
    • 6/11145
  • brief
  • Guido Gezellearchief
  • 1 dut Polydoor Daniëls aan [Guido Gezelle] Polydoor Daniëls aan [Guido Gezelle] conti 1 dut Ik kom om raad by U. Ik kom om raad by U. incbr
  • brieven a::aat.10278:1.2
  • Guido Gezellearchief
    • Guido Gezellearchief
  • Polyd Daniëls handtekening
  • op zijde 1 links in de bovenrand: Aan G. Gezelle; idem rechts: [1/11] 1887 (inkt, beide hand P.A.); idem rechts: 19ber (potlood) gganote
  • isad:gga:12
  • 5920 obbruggez
    • 5920
  • inkt * medium inkt papier wit * drager papier, wit
  • gevouwen *
    • papier, wit inkt
  • 01/11/1887 Zolder
  • a::pg.2474 Daniëls, Polydoor bs a::pg.1291 [Gezelle, Guido] reconstructed be
  • language Nederlands
    • mvass: transformation Word -- DALF
    + Zeer eerw. Heer en Vriend,

    Ik kom om raad bij U.

    We hebben hier in 't Bisdom eenen "Salesius-Bode", dat is eene "Godsdienstige Week." Ik heb altijd gepeisd dat zulke Weken hen moesten bezig houden met godsdienstige zaken. D'onze peist er anders over en den 15 october 87 heeft ze eens hare kwaadaardigheid willen uitwerken op de Volkstaal en op 't Daghet.

    Onze Taal. In: De Salesius-Bode: 8 (1887) 42, p.9-10.

    Ik stuur u wat ze vertelt. Nota Bene: eendige dagen van te voren zat ik bij den Hoogeerw. Heer Bestuurder van de "Week" aan tafel en der is zelfs iet of wat spraak geweest van "zouden de Hollanders zeggen"; en hij zei geen woord van 't Daghet. Nu komt daar die Coup de Jarnac

    Franstalige term die een onverwachte en vaak laffe, oneerbiedige aanval bestempelt. Ontstaan uit een duel gevochten op 10 juli 1547 tussen de Franse hovelingen Guy Chabot, baron van Jarnac, en Francois Vivonne, heer van la Châtaigneraie, waarbij Chabot de Jarnac een slag toebracht op het been van Vivonne. Hoewel dit eerst als een zeer behendige en effectieve beweging gezien werd, zou het later de reputatie van een achterbakse, laffe daad verkrijgen.

     te blakke! 't Is niet heel schoon, 'k moet het bekennen, van eenen man die mij altijd als vriend behandelde en dien ik als vriend ook behandelde.

    Welnu, zou ik iets schrijven tegen die Judasserij - t zij in t Daghet 't zij in Rond den Heerd?

    Hem wil ik er niets van zeggen of schrijven.

    Wat raadt ge mij aan?

    Herteliken dank voor Madoc;

    G. Gezelle, Madoc. In: Het Belfort: 2 (1887) 9 en 1, p. 603-619. Het artikel gaat over het woord ’Madoc’ uit het eerste vers van Van den vos Reynaerde. Volgens Gezelle verwijst ’Madoc‘ naar een soort monster, watergeest of duivel.

    't is wat anders als dat er in den Moniteur stond van Jhr De Pauw.

    N. De Pauw, Over den Madoc van Willem ‘die den Reinaert maecte’. In: Moniteur Belge: 57 (24 september 1887) 267, p. 2976.

    Mijnen besten vlaamschen groet in X° Christo PolydDaniëls pr priester Vogelsanck,

    Polydoor Daniëls diende van 1876 tot 1904 als de slotkapelaan en aalmoezenier van baron en Zolders burgemeester Jules de Villenfagne de Vogelsanck. Daniëls verbleef in het kasteel Vogelsanck, waar hij wellicht de brieven aan Guido Gezelle opstelde.

     Allerheiligen dag 1887

    Onze taal.

    Samenvatting van artikel: Onze Taal. In: De Salesius-Bode: 8 (1887) 42, p. 9-10.

    - Eenige weken geleden, lazen wij, in een Limburgsch weekblad een wel gedacht en geschreven artikel, te lang om in hier in zijn geheel medegedeeld te worden, maar welks hoofdgedacht hierop neerkwam: "Vlamingen, die uwe taal liefhebt, waarom durft gij ze niet spreken en schrijven? Waarom in uwen mond altijd een dialect, een volkstaal? Waarom in beschaafde kringen niet onze schoone Nederlandsche taal gebezigd, maar altijd een onooglijk onding, een platte, gansch onclassieke taal, ofwel - als uitvlucht - Fransch? Indien gij de taal niet kent, leert ze dan, zegt steller van bedoeld artikel, en spreekt ze."

    Wij weten 't maar al te wel, om het gebruik onzer taal algemeen te maken, dient men nog vele hinderpalen omver te werpen; maar zou men het ten minste niet zoover kunnen brengen, dat in gemeenteraden, in Katholieke Kringen, in vergaderingen, het Nederlandsch gesproken werd?...

    Wij kunnen - men vergeve ons onze eenvoudigheid! - wij kunnen maar volstrekt niet begrijpen wat voordeel de Vlaamsche beweging kan trekken uit het gewoel en gewar der voorstanders van de zoogezegde volkstaal, die graag onze taal tot de taal van de 13e of 14e eeuw zouden willen terug brengen, of in elk kanton, misschien wel in elke gemeente, een dialect invoeren? Dit moge eene heropbouwing van Babel's toren zijn; iets anders ontwaren wij niet in dat taalbederf, al geeft men voor een gloriezon aan de oosterkim te doen verrijzen. (Dees leste is onderstreept in den Bode)

    Dan volgt er nog wat tegen de "overheidspersonen", die "aan hunne Vlaamsche onderhoorigen schier uitsluitend in 't Fransch schrijven. En t mooiste van alles is nog "dat die overheidspersonen geen Fransc k h kennen.

    En 't slot is:

    Waarom in officieele stukken (voor gemeente of school), die toch enkel door Vlamingen moeten gelezen worden, een taal gebruiken die, voor dat gedeelte des lands althans, een vreemde is?" En dat alles wordt gedrukt "onder de bescherming van Zijn doorluchtige Hoogwaardigheid den Bisschop' en de "Bestuurder van het werk is Msgr. Rutten.

    Quelle misère!